Της Ελένης Ζήκου

«Των αντρειωμένων τ’ άρματα

δεν πρέπει να πουλιούνται

μον’ πρέπει ναν’ στην εκκλησιά

και κει να λειτουργούνται»

Συμπληρώνονται  σήμερα 188 χρόνια από την επανάσταση του 1821, το μεγαλύτερο ιστορικό γεγονός της Νεώτερης Ελλάδας.

Για μια ακόμη φορά τιμάμε τους προγόνους μας που έδωσαν τη ζωή τους για να ‘μαστε εμείς ελεύθεροι σήμερα.

Το «χαίρε η κεχαριτωμένη» το «Ευαγγελίζου γη χαρά μεγάλη» ταυτίζεται με το χαίρε της λευτεριάς.

Το νόημα αυτής της ταύτισης είναι η θεϊκή ευλογία του Αγώνα των Ελλήνων για την Ελευθερία, η πίστη των ραγιάδων για το ποθούμενο.

Το ερώτημα για μας τους σημερινούς σαν γονείς, σαν δασκάλους, σαν πολιτεία είναι να μένουμε στα ιστορικά γεγονότα, στα πρόσωπα, στα πεδία των μαχών, στις διαμάχες, στα συμφέροντα, τις μικροπολιτικές, να μιλήσουμε για τα υπέρ και τα κατά για προδότες και επίορκους, για πατριώτες και ήρωες ή να επικεντρωθούμε στο ίδιο το γεγονός της Επανάστασης και να το δούμε σαν καθολική βούληση άσχετα με τα επιμέρους.

Γιατί το ζητούμενο είναι τί μήνυμα περνάμε στις νέες γενιές, οι οποίες, όσο περνούν τα χρόνια απομακρύνονται από αυτό το πραγματικά συγκλονιστικό γεγονός για τη Νεώτερη Ιστορία του Έθνους μας.

Κατά την προσωπική μου γνώμη εκείνο που έχει σημασία είναι αυτό που αναφέρει ο Ηρόδοτος: «Ουκ είθισται τοις Ελλησιν προσκυνέειν». Πρέπει με λίγα λόγια να μάθουμε τις νέες γενιές πως ζυμώνεται το ψωμί της λευτεριάς και τη μαγιά θα τη βρούμε σε γεγονότα σαν την Επανάσταση του 1821.

Τι είναι αυτό που οδήγησε ένα έθνος να ξεσηκωθεί μετά από τόσα χρόνια σκλαβιάς και ταπεινώσεων; Οι Έλληνες δεν έχουν μόνο τη σκλαβιά των 400 χρόνων από τους Τούρκους. Από το 146 π.Χ. προηγήθηκαν οι Ρωμαίοι, οι οποίοι στο μόνο Έθνος του Κράτους τους που απαγόρευαν τα όπλα ήταν οι Έλληνες.

Για 1600 χρόνια οι Έλληνες υπήρξαν «Ρωμιοί» και για 400 «γκιαούρηδες». Όπλο στα χέρια τους δεν κράτησαν.

Ναι επηρέασαν με το πνεύμα τους.

Ναι μεγαλούργησαν με το εμπόριό τους.

Ναι έγιναν πνευματικοί και οικονομικοί παράγοντες πανευρωπαϊκής και παγκόσμιας ακτινοβολίας και η ιστορία, το παρελθόν τους, η σκέψη τους μπόλιασαν τον κόσμο ολόκληρο και τροφοδότησαν τα Ευρωπαϊκά, τα μεσογειακά, τα ασιατικά και τα πέραν του Ατλαντικού Έθνους.

Το Ελληνικό Έθνος, οι Έλληνες σαν ύπαρξη απουσιάζουν για πολλά χρόνια από το ιστορικό προσκήνιο και το ιστορικό γίγνεσθαι.

Που βρήκαν λοιπόν οι Έλληνες το 1821 τη δύναμη να επαναστατήσουν και να διεκδικήσουν την ελευθερία και τη χαμένη τους πατρίδα;

Ήταν οι πλούσιοι Έλληνες της διασποράς, ήταν τα κηρύγματα του Ρήγα «Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά 40 χρόνια σκλαβιά και φυλακή» ήταν οι διανοούμενοι και διδάσκαλοι του Γένους, ήταν η Φιλική Εταιρεία;

Πόσους από τους ραγιάδες άραγε επηρέασαν όλοι αυτοί, τους ραγιάδες των χωριών, των ορεινών περιοχών, πόσοι να ήρθαν σε επαφή με το επαναστατικό πνεύμα της Ευρώπης και της Γαλλικής Επανάστασης;

Ο Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του λέει ότι δεν ήξεραν ούτε να πιάσουν το τουφέκι!

Μας λέει επίσης ότι ο καθένας είχε το χούι του, τα πείσματά του και έπρεπε πότε να τους κολακεύει, πότε να τους παινεύει και πότε να τους απειλεί και να τους τάζει.

Τι ήταν λοιπόν εκείνο που τα παραμέρισε όλα αυτά;

Ήταν άραγε η παιδεία και η γνώση του ένδοξου ιστορικού παρελθόντος που έκανε τους Έλληνες ν’ αρχίζουν να βαφτίζουν τα παιδιά τους Θεμιστοκλή, Αριστείδη, Λεωνίδα, Μιλτιάδη, αντί Γιάννη, Γιώργο, Θανάση…;

«Κάτι ετοιμάζουν αυτοί οι γκιαούρηδες» διεμήνυσε ο Αλή Πασάς στο Σουλτάνο.

Βαφτίζουν τα παιδιά τους με αρχαία ελληνικά ονόματα.

Κατά την άποψή της ομιλούσης ήταν ό,τι από στόμα σε στόμα, με θρύλους και παραμύθια, με μυστικές διηγήσεις πέρασε από αγράμματους επί εκατοντάδες χρόνια.

Ήταν οι ένδοξοι πρόγονοι, εκείνοι οι μακρινοί παππούδες που μπόλιασαν με τις αιώνιες πανελλήνιες αξίες τις κατακτημένες και ταπεινωμένες γενιές των Ελλήνων και δεν τους άφησαν να υποδουλωθούν πνευματικά, ψυχικά και συνειδησιακά με τους όποιους κατακτητές.

«Εμείς οι Έλληνες είμασταν πάντα ολίγοι» λέει ο Μακρυγιάννης «Τρώνε, τρώνε από μας, αλλά πάντα μένει μαγιά».

«Ο κόσμος μας έλεγε τρελούς» λέει ο Κολοκοτρώνης. Ημείς αν δεν είμεθα τρελοί, δεν εκάναμεν την Επανάσταση, διατί ηθέλαμε συλλογισθεί πρώτον δια πολεμοφόδια, καβαλαρία μας, πυροβολικό μας ηθέλαμε λογαριάσει τη δύναμη την ηδικήν μας και την Τουρκική δύναμη»

Έπρεπε όμως να πολεμήσουμε.

Σε τι διαφέρουν τα λόγια του Κολοκοτρώνη από αυτό που ο Αριστοφάνης λέει στην Κωμωδία τους Ιππείς;

«Ευλογείσαι βουλόμεθα τους πατέρας ημών ότι ουδείς αυτών ποτέ είδων τους πολεμίους ηρίθμησε».

‘Η αυτό που λέει ο Πλάτων:

Άνδρες εισίν πόλεις, ουδέ τείχη, ουδέ νήες ανδρών κεναί»

Άρα πέραν των ελαττωμάτων της φυλής μας υπάρχουν και ορισμένα προτερήματα και σ’ αυτά θα πρέπει να στεκόμαστε και αυτά να καλλιεργούμε.

Κι ένα από αυτά είναι το αδούλωτο πνεύμα, το πνεύμα της Ελευθερίας.

Από το «Όσο ο ήλιος ανατέλλει εμείς την πατρίδα μας δεν την παραδίνουμε» που απάντησαν οι Αθηναίοι στον Ξέρξη, όταν ήρθε με 1.000.000 στρατό, μέχρι το «Να σου παραδώσω αυτή την πόλη δεν είναι στο χέρι μου, ούτε στο χέρι κανενός, αλλά είμαστε αποφασισμένοι να πεθάνουμε μέχρις ενός για να την υπερασπιστούμε» που απάντησε ο Κων/νος Παλαιολόγος εξ’ ονόματος των 40.000 υπερασπιστών της Κων/λης στις χιλιάδες χιλιάδων ορδές των Οθωμανών του Μωάμεθ, μέχρι το Σύνθημα «Ελευθερία ή θάνατος», της Επανάστασης του 1821, όταν ο βάρβαρος τύραννος είχε εδραιώσει για 400 χρόνια την κατάκτησή του. Ένα είναι το συμπέρασμα.

«Ουκ είθισται τοις Ελλησιν προσκυνέειν»

Και ποια είναι εκείνα τα στοιχεία που τους κράτησαν τόσους αιώνες συνειδησιακά ελεύθερους και εθνικά διαφοροποιημένους από τους κατακτητές τους;

Η γλώσσα τους και η θρησκεία τους. Μια γλώσσα που δεν είναι απλώς εργαλείο επικοινωνίας, αλλά εργαλείο σκέψης που έχει σαν ρόλο πότε να κρίνει, να αμφισβητεί την όποια εξουσία και να μην τους προσκυνάει και μια θρησκεία που θέλει το Θεό πατέρα και όχι αφέντη.

Ο Έλληνας δε δέχεται αφέντη ούτε στη γη, ούτε στους ουρανούς και θέλει τους κυβερνήτες του και το Θεό ελεύθερους και δίκαιους.

Γι’ αυτό και ο γέρος του Μοριά είναι σίγουρος πως ο Θεός είναι με τους επαναστατημένους Έλληνες «Ο Θεός της Ελλάδας έβαλε την υπογραφή του και δεν την παίρνει πίσω»

Θα μιλήσουμε στα παιδιά μας για τους κλέφτες και τους αρματωλούς, για τις οικονομικές θυσίες και απλόχερες προσφορές των Ελλήνων της διασποράς, για τους διδασκάλους του Γένους, για τους φωτεινούς προάγγελους της Επανάστασης, το Ρήγα Φεραίο, τον Πέτρο Κοσμά, τον Ευγένιο Βούλγαρη, το Νεόφυτο Δούκα, το Νικηφόρο Θεοτόκο, τον Άνθιμο Γαζή, τον Γεννάδιο, θα μιλήσουμε για τα μαρτύρια των Ελλήνων, λαϊκών και κληρικών, για τα χαράτσια, για το παιδομάζωμα, για τη Φιλική Εταιρεία το 1814 με το Σκουφά, τον Ξάνθο και τον Τσακάλωφ, για τις αναρίθμητες μορφές του Αγώνα, τον Αδαμάντιο Κοραή, τον Αλέξανδρο και τον Δημήτριο Υψηλάντη, τον Παπαφλέσσα, τον Κολοκοτρώνη, τον Αθανάσιο Διάκο, τη Μπουμπουλίνα, τη Μαντώ Μαυρογένους, τον Οδυσσέα Ανδρούτσο, το Μάρκο Μπότσαρη, τον Κανάρη, τον Μακρυγιάννη.

«Ελλάς το μεγαλείο σου τελειωμό δεν έχει»

Για τα ανεπανάληπτα τρόπαια, το Βαλτέτσι, τη Γραβιά, την Αλαμάνα, τα Ψαρά, τη Χίο, το Μεσολόγγι και τόσα άλλα μέρη που το καθένα διαλαλεί τη δόξα του.

Για να αποκτήσουν ιστορική γνώση.

Το ζητούμενο όμως είναι να αποκτήσουν εθνική συνείδηση και ελεύθερο πνεύμα μέσα από γεγονότα σαν την Επανάσταση του 1821 που την επέτειό της γιορτάζουμε σήμερα.

Αγαπητοί συνεορταστές.

Δεν ήρθαμε εδώ για να κάνουμε μνεία και μνημόσυνο.

Τέτοιες επέτειοι είναι για να ανανεώσουμε το συμβόλαιό μας με την ελευθερία και την Ελλάδα.

Έχουμε χρέος σαν δάσκαλοι, σαν ταγοί, σαν γονείς, σαν πολίτες, σαν κοινωνία να διατηρήσουμε μέσα στην ψυχή μας τα ιδανικά που μας άφησαν κληρονομιά οι πρόγονοί μας.

Οι πρόγονοί μας αγωνιστές του 1821 μας παρέδωσαν ένα συμβόλαιο γραμμένο με το αίμα τους.

«Η μεγαλοσύνη στα έθνη δε μετριέται με το στρέμμα με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα».

Τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί και σοφοί κι αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Το λοιπόν δουλέψαμε όλοι μαζί, να τη φυλάμε κι όλοι μαζί και να μη λέμε ούτε ο δυνατός εγώ, ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέει ο καθείς εγώ; Όταν αγωνιστεί μόνος του να φκιάσει ή να χαλάσει, να λέγει εγώ, όταν όμως αγωνίζονται πολλοί να φκιάσουν, τότε να λένε «εμείς». Είμαστε εις το εμείς κι όχι εις το εγώ αναφέρει ο Μακρυγιάννης.

Να γιατί ο αγώνας του 1821 παραμένει διαχρονικός και επίκαιρος για μας τους Νεοέλληνες.

Η Ελευθερία θέλει αρετή και τόλμη, θέλει θυσίες για να την αποκτήσουμε και προπαντός να τη διατηρήσουμε.

Ζήτω η 25η Μαρτίου

Ζήτω το αθάνατο ‘21

Ευχαριστώ

Πρέβεζα Τετάρτη 25-3-2009

 

Σημ.: Το κείμενο αυτό είναι η πανηγυρική ομιλία της Ελένης Ζήκου (νυν διευθύντρια στο 1ο δημοτικό σχολείο της Φιλιππιάδας) που εκφωνήθηκε στο Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Χαραλάμπου στην Πρέβεζα το Μάρτιο του 2009.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 5.0/5 (1 vote cast)
Τιμάμε τους προγόνους που μας έδωσαν την Ελευθερία, 5.0 out of 5 based on 1 rating