Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Ποιοι είμαστε αλήθεια; Είμαστε μήπως άλλο ένα είδος ζώου που, όπως αυτά, το κυβερνούν τα ένστικτα; Ή είμαστε εντελώς ελεύθεροι στις πράξεις μας, στις σκέψεις μας, στα συναισθήματά μας;

Όλοι ξέρουμε ότι ο άνθρωπος όχι μόνον έχει ένστικτα αλλά έχει πολύ περισσότερα από κάθε άλλο ζώο. Τα ένστικτά μας (βασικές ανάγκες) πέρα από τα «μεταβολικά –ζωικά»(για τροφή, ύπνο κ.λ.π.) και τα «βιοτικά» (ρούχα, στέγη κ.λ.π.) είναι και τα ακόλουθα: Σεξουαλικότητα, έρωτας, αναπαραγωγή, στοργή-γονική φροντίδα και προστασία των παιδιών, σιγουριά-ασφάλεια, αυτοσεβασμός-αξιοπρέπεια, ελπίδα-προσδοκία, ονειροπόληση-φαντασία, απασχόληση-εργασία, υπερνίκηση εμποδίων-αυτοπραγμάτωση, αναζήτηση νοήματος και σκοπού στη ζωή, έκφραση-επικοινωνία, συντροφικότητα-αλληλεγγύη, αίσθηση του δικαίου και του ηθικού, φόβος της μοναξιάς, τρόμος μπροστά στην αρρώστια, πανικός μπροστά στο θάνατο κ.λ.π.

Δηλαδή ο άνθρωπος τελικά είναι μια συλλογή ενστίκτων.

Τα ένστικτά μας, όμως όταν τα αφήνουμε αδέσποτα και βρίσκονται στο έλεός μας, μας δημιουργούν προβλήματα. Διότι μερικά είναι αντιθετικά μεταξύ τους και δεν μπορούν να ικανοποιούνται ταυτόχρονα, και τα ένστικτα της κοινωνικότητας και της λογικής είναι ατροφικά.

Άρα τα ένστικτα επιδέχονται αυτοέλεγχο και πρέπει να βρούμε τρόπους να τα ελέγχουμε δραστικά και σωστά.

Την λέξη ευτυχία αποφεύγουμε να την χρησιμοποιήσουμε επειδή είναι μια ιδεατή κατάσταση στην οποία όλα τα ένστικτά μας βρίσκουν ικανοποίηση, πράγμα που ποτέ δεν συμβαίνει. Ο άνθρωπος από τη φύση του δεν μπορεί να επιτύχει τη γνήσια ευτυχία, η γνήσια ευτυχία είναι ένα παραμύθι.

Η ευτυχία μας εξαρτάται από την ισορροπημένη ικανοποίηση και σωστή κατά το δυνατόν ιεράρχηση των περισσοτέρων ενστίκτων (βασικών αναγκών)μας, και όχι μόνον λίγων. Για να μπορέσουμε να ζήσουμε μια ικανοποιητική, «ευτυχισμένη» ζωή πρέπει να ενισχύουμε τα καλά και ατροφικά ένστικτα και να φρενάρουμε και να εξασθενίζουμε τα κακά και υπερτροφικά, να πετυχαίνουμε μια σωστή εξισορρόπηση μεταξύ τους.

Αυτόν τον αυτοέλεγχο μπορούμε να τον καταφέρουμε επειδή τα ένστικτά μας έχουν κάποια ευελιξία-πλαστικότητα και χρησιμοποιώντας και τη λογική.

Η λογική, ένα από τα ένστικτά μας που μπορεί να κάνει εφικτόν και να μας βοηθήσει στον αυτοέλεγχο των άλλων ενστίκτων, είναι ατροφική και χρειάζεται συστηματική ενίσχυση. Την ατροφική μας λογική την πολεμάνε επίσης και κάποια άλλα ένστικτα, που ονομάζονται αμυντικοί μηχανισμοί-τεχνάσματα (άρνηση της πραγματικότητας, απώθηση, επιλεκτική μνήμη, προβολή, μετάθεση, εξιδανίκευση, φανατισμός, κονφορμισμός, παλινδρόμηση, αυτολύπηση, αρρωστημένη ονειροπόληση κ.λ.π.)

Ευτυχισμένος, δηλαδή ευχαριστημένος με τη ζωή του, είναι εκείνος που με τη βοήθεια της λογικής πετυχαίνει μια ισορροπημένη, σωστά ιεραρχημένη και με μέτρο ικανοποίηση των περισσότερων και σημαντικότερων από τα πάρα πολλά ένστικτά του.

Η ευθύνη μας απέναντι στην κοινωνία είναι διττή, γιατί όχι μόνο πρέπει να ελέγχουμε τα ένστικτά μας, αλλά πρέπει επίσης να προσπαθούμε να δομήσουμε μια κοινωνία που να μην πάει κόντρα στη φύση του ανθρώπου, που να μην εμποδίζει δηλαδή τον αυτοέλεγχο των ενστίκτων μας, που να φροντίζει εκτός των άλλων και για οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη, για ελευθερία και πραγματική δημοκρατία, χωρίς πλύσεις εγκεφάλου, χωρίς εκμετάλλευση και υποδούλωση των ανθρώπων στα συμφέροντα κάποιων λίγων….

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ ότι η ζωή σημαίνει προσπάθεια, ζωή σημαίνει αγώνας.

 

Πρόκειται για Αριστούργημα. Διαβάστε το.

 

Ο Βύρων Γ. Κατσάρος ασχολήθηκε με την επιστημονική έρευνα στα Πανεπιστήμια της Χαϊδελβέργης και του Gοttingen της Γερμανίας καθώς και στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα της Σουηδίας. Είναι υφηγητής Κλινικής Φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Gottingen.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)