Τούρκοι: Να γίνει τζαμί η Αγία Σοφία. Πλάτων: Όχι

Γράφει ο Γεώργιος Κ. Μάνος *

«Ανησυχία προκαλούν στην Αθήνα οι καθημερινοί πλέον πανηγυρισμοί διαφόρων κύκλων στην Τουρκία για τη μετατροπή βυζαντινών ναών και μοναστηριών σε τζαμιά. Πηγή, πρόσφατες ειδήσεις ελληνικών εφημερίδων. Επίσης από τις εφημερίδες: ο βουλευτής Γιουσού Χαλατζόγλου πρότεινε για πρώτη φορά, να μετατραπεί η Αγία Σοφία από μουσείο σε τζαμί, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει καμία νομική βάση για να παραμείνει η Αγία Σοφιά ως μουσείο και ότι η υπογραφή του ιδρυτή του πρώτου προέδρου της τουρκικής δημοκρατίας Κεμάλ Ατατούρκ, στο διάταγμα που όριζε την μετατροπή της Αγίας Σοφιάς σε μουσείο ήταν πλαστή!!!

Επίσης από τις εφημερίδες: Πώς αντιδρά η Ελληνική κυβέρνηση; Για την ώρα υπάρχει η δήλωση του Γενικού Γραμματέα Θρησκευμάτων, Γ. Καλατζή: «Ας θυμούνται ορισμένοι Τούρκοι πολιτικοί, προτού κάνουν εύκολες δηλώσεις για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους, ότι 2,2 δισεκατομμύρια χριστιανοί έχουν στραμμένα τα βλέμματά τους στην Αγία Σοφία».

Ισχύει βέβαια και αυτό που λέει στη δήλωσή του ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων Γ. Καλατζής. Αλλά αρμόδιοι για την προστασία των μουσείων είναι παγκόσμιοι οργανισμοί με προεξάρχοντα στον ρόλο της UNESCO. Οι οργανισμοί αυτοί έχουν και την δυνατότητα να επιβάλλουν κυρώσεις και να αποτρέψουν την καταστροφή μουσείων διότι η καταστροφή μουσείων αναφέρεται ευθέως στην καταστροφή του ανθρώπινου πολιτισμού και συνακόλουθα οι καταστροφείς μουσείων κατατάσσονται στους βαρβάρους.

Αλλά ποιές πολιτισμικές αξίες αναδεικνύει και προστατεύει σήμερα η Αγία Σοφία που λειτουργεί σαν μουσείο κατόπιν του σχετικού διατάγματος που υπέγραψε ο ίδιος ο Κεμάλ Ατατούρκ; Πέραν της ιστορίας της χιλιόχρονης βυζαντινής αυτοκρατορίας, πέραν της ιστορίας του Χριστιανισμού των οποίων η Αγία Σοφιά απετέλεσε επί χίλια χρόνια τον κεντρικό πυρήνα, η Αγία Σοφιά σαν κτιριακή κατασκευή αποτέλεσε και αποτελεί μέχρι σήμερα το σπουδαιότερο επίτευγμα της ανθρώπινης σκέψης – δυνατότητας, για στατικές ακροβασίες (δηλαδή κάλυψη ανοιγμάτων μεγάλου μήκους στα όρια της επιστήμης της Στατικής) με ψαθυρά υλικά (όπως δηλαδή είναι οι πέτρινοι τοίχοι των τρούλων της Αγίας Σοφίας), όπως λένε οι πολιτικοί μηχανικοί.

Και δεν μπορούσε να συμβεί διαφορετικά διότι μελετητής της κατασκευής της Αγίας Σοφίας ήταν ο αρχαίος φιλόσοφος Πλάτων!!! που μαζί με τον αρχαίο φιλόσοφο Αριστοτέλη είναι τα δύο πιο δυνατά μυαλά που ανέδειξε μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα, όπως τούτο γίνεται σήμερα αποδεκτό από τους σύγχρονους φιλόσοφους. Θα διερωτηθεί ίσως κανείς πως είναι δυνατόν ο φιλόσοφος Πλάτωνας που έζησε τον 4ο π.Χ. αιώνα να μελέτησε την Αγία Σοφιά που κτίσθηκε τον 6ο μ.Χ. αιώνα. Τι σόι μουρλαμάρα είναι αυτή θα συμπεράνει ο διερωτώμενος. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί αν ο Πλάτωνας ζούσε τουλάχιστον χίλια χρόνια. Όμως όπως στη συνέχεια θα αποδείξουμε στην προκειμένη περίπτωση δεν ισχύει μόνο αυτό που γίνεται επίσης σήμερα αποδεκτό από τους σημερινούς φιλοσόφους, ότι δηλαδή κάθε σημερινό ανθρώπινο πνευματικό επίτευγμα έχει απαρχή και εκπορεύεται από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία, αλλά θα αποδείξουμε ότι ο ίδιος ο Πλάτωνας έπιασε το χέρι του Ισίδωρου του Μιλήσου και το καθοδήγησε στην χάραξη των σχεδίων της Αγίας Σοφίας. (Σημείωση: Η απόδειξη αυτή δεν είναι προφανώς δική μου επινόηση, αλλά ανάγνωση ιστορικών ντοκουμέντων).

Συγκεκριμένα: είναι γνωστό ότι ο Πλάτωνας δημιούργησε το 388 π.Χ. την Φιλοσοφική Σχολή, την λεγόμενη Ακαδημία Πλάτωνος. Η σχολή αυτή λειτούργησε επί χίλια περίπου χρόνια μέχρι που το 538 μ.Χ. την έκλεισε ο Ιουστινιανός. Τί ακριβώς μαθήματα διδάσκονταν στη Σχολή αυτή δεν είναι μέχρι σήμερα γνωστό. Είναι όμως γνωστό ότι στη Σχολή αυτή διδάσκονταν μαθήματα για να διαμορφώσουν αποφοίτους κατάλληλους να μπορούν να διοικήσουν επωφελώς τους διοικούμενους. Να έχουν δηλαδή οι εκάστοτε φορείς της εξουσίας τις κατάλληλες γνώσεις και εφόδια (τα οποία αναφέρονται λεπτομερώς στην Πολιτεία του Πλάτωνος) και να μπορούν να τα εφαρμόσουν για το καλό των υπηκόων τους. Ο φιλόσοφος Σωκράτης έλεγε ότι οι άρχοντες πρέπει να είναι και επαΐοντες και αυτό το πλήρωσε με τη ζωή του ο Σωκράτης, διότι με την εκμαιευτική του μέθοδο αποδείκνυε ότι οι τότε άρχοντες δεν ήταν επαΐοντες, δεν είχαν δηλαδή τις γνώσεις να διοικήσουν τους Αθηναίους για το καλό τους. Και επειδή ο Σωκράτης απεδείκνυε τότε ότι οι άρχοντες ήταν «πτσιάδες» όπως θα λέγαμε σήμερα, οι «πτσιάδες» αυτοί τον καταδίκασαν σε θάνατο. Σημειώνουμε εδώ ότι τα περί επαϊόντων του Σωκράτη ίσως να παρέπεμπαν κάπου το μυαλό μας σήμερα.

Είναι επίσης γνωστό ότι στην προμετωπίδα της Ακαδημίας Πλάτωνος ήταν γραμμένο το «ουδείς αγεωμέτρητος εισίτω». Ο Ισίδωρος ο Μιλήσιος που ήταν από τους τελευταίους καθηγητές της Ακαδημίας Πλάτωνος το 528 π.Χ. που την έκλεισε ο Ιουστινιανός, είχε γράψει και τέσσερα συμπληρωματικά βιβλία των στοιχείων του Ευκλείδη τα οποία όμως δεν διεσώθησαν.

Να σημειώσουμε εδώ ότι στην ακαδημία Πλάτωνος διδασκόταν κάθε νεότερο επίτευγμα της επιστήμης, όπως τα επιτεύγματα του μεγάλου μαθηματικού και μηχανικού Αρχιμήδη τα οποία ως εκ τούτου προφανώς ήταν γνωστά και στον καθηγητή της Σχολής Ισίδωρο τον Μιλήσιο. Το πόσο δύσκολο όμως είναι να διαμορφώσεις επαΐοντες να σε κυβερνήσουν αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι ο ίδιος ο Πλάτωνας μετέβη στις Συρακούσες και με ιδιαίτερα μαθήματα όπως θα λέγαμε σήμερα, προσπάθησε να διαμορφώσει σε επαΐοντα τον φίλο του, τύραννο των Συρακουσών, Διονύσιο.

Τα μαθήματα πήγαιναν καλά μέχρι το σημείο που ο Διονύσιος είπε στον Πλάτωνα: «Για κάτσε εδώ είμαι εξουσία και μπορώ να «γ…..» και να δέρνω, τι ανάποδα πράγματα μου τσαμπουνάς τώρα»; Και στη συνέχεια ο Πλάτωνας γλίτωσε την ζωή του δραπετεύοντας. Σημειώνεται ότι το νόημα της εξουσίας του τυράννου των Συρακουσών κάπου παραπέμπει το μυαλό μας σήμερα. Ο Αδαμάντιος Κοραής έλεγε ότι η εξουσία είναι μια πόρνη που έχει την δύναμη να εκμαυλίσει κάθε έννοια ηθικής (πάλι ο Αδαμάντιος Κοραής παραπέμπει κάπου το μυαλό μας σήμερα).

Κοντολογίς ο Ιουστινιανός έκλεισε την Ακαδημία Πλάτωνος με την αιτιολογία ότι η διαμόρφωση επαϊόντων για να μας κυβερνήσουν είναι ειδωλολατρική άποψη διότι στο θεοκρατικό κράτος του Βυζαντίου τους αυτοκράτορες τους διόριζε ο ίδιος ο Θεός. Δεν κατήργησε όμως τα Αρχαία Ελληνικά ο Ιουστινιανός και επέτρεψε να διδάσκονται μόνο στην Κωνσταντινούπολη και την Αντιόχεια. Δεν μπορούσε άλλωστε να καταργήσει τα Αρχαία Ελληνικά διότι όλα τα ιερά χριστιανικά κείμενα ήταν γραμμένα στα Αρχαία Ελληνικά. Οι δε πατέρες των εκκλησιών όχι μόνο δεν είχαν απορρίψει την αρχαία ελληνική φιλοσοφία αλλά αντέγραφαν κιόλας και προσάρμοζαν στη χριστιανική θρησκεία, κείμενα του Πλάτωνα (του Σωκράτη), του Αριστοτέλη κ.λ.π. Μάλιστα η καθολική εκκλησία τον Σωκράτη τον ανακήρυξε Άγιο, η δε Ορθόδοξη εκκλησία προχριστιανικό Άγιο χωρίς τιμητική επετειακή ημερομηνία. Παρεμπιπτόντως να πούμε ότι ο Ιουστινιανός έδωσε τότε την εντολή όπως πάνω σε κάθε ειδωλολατρικό αρχαίο ναό να κτισθεί και ένας χριστιανικός ναός. Επίσης για να διαγραφεί εντελώς ο Πλάτωνας και η Σχολή του όρισε την 21η Μαΐου να εορτάζεται η μνήμη του Αγίου Κωνσταντίνου, διότι την 21η Μαΐου ήταν τα γενέθλια του Πλάτωνα. Έτσι σήμερα οι Κωστάδες και οι Ελένες μπορούν να παινεύονται ότι την 21η Μαΐου δεν γιορτάζει μόνο το όνομά τους αλλά ταυτόχρονα γιορτάζουν και τα γενέθλια του Πλάτωνα.

Το 528 που ο Ιουστινιανός έκλεισε την Ακαδημία Πλάτωνος στους τελευταίους καθηγητές περιλαμβάνονται και ο Ισίδωρος ο Μιλήσιος (άλλα ονόματα καθηγητών που διέσωσε η ιστορία ήταν ο Δαμάσκιος, ο Συμπλίδης ο Κίλιξ, ο Συλάμιος ο Φρυξ, ο Πρισκιανός ο Λυδός, ο Ερμείας εκ Φοινίκης και ο Διογένης εκ Φοινίκης. Οι καθηγητές αυτοί για να γλιτώσουν την ζωή τους από τον φανατισμό εναντίον των ειδωλολατρών που επικρατούσε τότε προσέφυγαν στον βασιλιά της Περσίας Χοσρόη. Η Ισλαμική ιστορία αποκαλεί τον βασιλιά της Περσίας Χοσρόη Μέγα διότι κατασκεύασε πολλά έργα, διεύρυνε το Περσικό κράτος και έκανε μεταρρυθμίσεις υπέρ των Περσών. Ο Χοσρόης δέχθηκε τους φιλοσόφους και στη συνέχεια όταν στον πόλεμο μεταξύ Περσών και Ιουστινιανού υπεγράφη συνθήκη ειρήνης ο Χοσρόης επέβαλλε να μπορούν να επιστρέψουν στο Βυζάντιο και οι φιλόσοφοι της Ακαδημίας Πλάτωνος οι οποίοι διαπίστωσαν ότι το κράτος των Περσών δεν ήταν πρόσφορος τόπος για να ξαναδημιουργήσουν την Ακαδημία Πλάτωνος.

Ο Ιουστινιανός δέχθηκε τους φιλοσόφους και προσέλαβε τον Ισίδωρο τον Μιλήσιο σαν υπουργό Δημοσίων Έργων όπως θα λέγαμε σήμερα. Όπως γράφει ο Προκόπιος, ο Καισαρεύς, προσωπικός βιογράφος του Ιουστινιανού, τότε ο Ιουστινιανός κατασκεύασε τα περισσότερα δημόσια έργα που είχε κατασκευάσει ποτέ αυτοκράτορας σε παγκόσμια κλίμακα μέχρι σήμερα. Σημειωτέον ότι λόγω και του κοινωνικού του έργου ο Δάντης στο σχετικό βιβλίο του για την Κόλαση κατατάσσει τον Ιουστινιανό στον Παράδεισο.

Ο Ισίδωρος ο Μιλήσιος δεν λειτουργούσε σαν υπουργός Δημοσίων Έργων, όπως λειτουργούν σήμερα οι υπουργοί αυτοί. Μελετούσε ο ίδιος τα έργα, έφτιαχνε τα σχέδια και επέβλεπε την κατασκευή τους. Μεταξύ των έργων που μελέτησε και επέβλεψε την κατασκευή του ήταν και η Αγία Σοφιά. Βοηθό του είχε τον Ανθέμιο ο οποίος πέθανε το 532 μ.Χ. και η Αγία Σοφιά αποπερατώθηκε το 538 μ.Χ. Δηλαδή η Αγία Σοφιά δεν έγινε στο βρόντο «ολημερίς το χτίζανε το βράδυ γκρεμιζόταν», αλλά κατασκευάσθηκε με μελέτη καθηγητού της Ακαδημίας Πλάτωνος. Είναι χαρακτηριστικό δε ότι στον Άγιο Πέτρο, που κατασκεύασε η Καθολική Εκκλησία για να καλυφθούν με τρούλους τα ίδια ανοίγματα με τα ανοίγματα της Αγίας Σοφίας οι τρούλοι αυτοί είχαν τριπλάσιο ύψος και πάχος από τον τρούλο της Αγίας Σοφίας, έτσι που μπαίνοντας ο πιστός στο ναό του Αγίου Πέτρου το πρώτο που πιθανόν να σκέφτονταν ήταν μήπως οι τρούλοι πέσουν στο κεφάλι του ενώ μπαίνοντας αντίστοιχα ο πιστός στο ναό της Αγίας Σοφιάς βλέποντας την «αραχνοΰφαντη» δομή των τρούλων της Αγίας Σοφιάς το πρώτο πράγμα που οπωσδήποτε σκέφτεται είναι ότι «τα πάντα εν σοφία και εν αρμονία εποίησας».

Το πόσο μελετημένο κτίριο από απόψεως αντισεισμικής αντοχής είναι η Αγία Σοφιά αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι επί 1.500 χρόνια!!! μέχρι σήμερα άντεξε όλους τους σεισμούς παρ’ όλον ότι είναι κατασκευασμένη ακριβώς πάνω στο πιο επικίνδυνο ενεργό σεισμογενές ρήγμα του πλανήτη μας (το λεγόμενο ρήγμα της Ανατολίας) και με αιτία αυτό το ενεργό και σήμερα σεισμογενές ρήγμα, έγιναν επανειλημμένα καταστρεπτικοί σεισμοί της τάξεως 7-8 ρίχτερ (π.χ. πρόσφατα σεισμοί στην Τουρκία).

Για την ακρίβεια ο τρούλος της Αγίας Σοφίας έπεσε από σεισμό μόνο μια φορά. Το 558 μ.Χ., ήτοι 20 χρόνια μετά την αποπεράτωση της κατασκευής της.

Τότε το 558 μ.Χ. έγινε ο πιο καταστρεπτικός σεισμός που αναφέρεται (περιγραφικά βέβαια και όχι με μετρήσεις ρίχτερ) στην παγκόσμια ιστορία. Ο Προκόπιος ο Καισαρεύς προσωπικός βιογράφος του Ιουστινιανού, αναφέρει ότι κατέρρευσαν όλα τα κτίρια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Ο αείμνηστος δε γυμνασιάρχης του Γυμνασίου Άρτας, στο βιβλίο του «Ιστορία της Ηπείρου» αξιοποιώντας την πληροφορία του Προκοπίου αλλά και άλλες πληροφορίες αναφέρει ότι σε ολόκληρη την Ήπειρο δεν υπήρχε κανένα κτίριο όρθιο. Ο σεισμός αυτός εκτός από την κατάρρευση των κτιρίων προκάλεσε και γεωλογικές παραμορφώσεις μεταξύ των οποίων πολλά «βουλιάγματα», εξαφανίσεις ποταμών κ.λ.π., διότι όπως επίσης αναγράφει ο Προκόπιος ο Καισαρεύς την εποχή εκείνη συνέβησαν και οι τρομερότερες θεομηνίες και επιδημίες. Έτσι με αιτία το σεισμό αυτό και τις θεομηνίες πιθανολογείται και το βούλιαγμα του ιστορικού Αθήναιου στη σημερινή τοποθεσία με το όνομα Χάβος του χωριού μου (Ροδαυγή Άρτας) και η υποβίβαση κατά 100 περίπου μέρα της κοίτης ποταμού στην Πλατανούσα Άρτας στο στόμιο δε της αβούλιαχτης κοίτης του ποταμού αυτού κτίσθηκε το μοναστήρι της Κεπίνας.

Όμως τότε το 558 που κατέρρευσε ο τρούλος της Αγίας Σοφιάς ο Ισίδωρος ο Β’, ανεψιός του Ισίδωρου του Μιλήσιου μελέτησε και κατασκεύασε εκ νέου και αμέσως τον γκρεμισμένο τρούλο. Προφανώς ο Ισίδωρος ο Β΄ είχε διδαχθεί από το θείο του τον τρόπο μελέτης και κατασκευής των τρούλων και έλαβε υπόψιν του ότι μπορεί να υπάρξει σεισμός μεγαλύτερης έντασης από την ένταση που προέβλεψε ο θείος του.

Συνήθως ως μουσεία εννοούμε κτίρια στα οποία στεγάζονται αρχαία αντικείμενα. Η Αγία Σοφιά όμως αυτοτελώς και σαν κτίριο είναι μουσείο το οποίο εκτός των άλλων αποδεικνύει π.χ. τη βαρβαρότητα της άλωσης της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453, αποδεικνύει όμως και την κορυφαία δημιουργική σκέψη των αρχαίων Ελλήνων στον τομέα των κατασκευών.

Μετατρεπόμενο όμως σε τζαμί η Αγία Σοφιά θα απαγορεύεται από το κοράνιο κάθε επίσκεψη περιηγητή και οι επισκέψεις αυτές θα επιτρέπονται μόνο σε προσκυνητές του Αλλάχ, η δε ύπαρξη της Αγίας Σοφιάς θα οφείλεται κατά το κοράνιο στο θέλημα του Αλλάχ και όχι στη δημιουργική σκέψη των Αρχαίων Ελλήνων. Είναι χαρακτηριστικό δε ότι το 1453 ο πορθητής της Πόλης Μωάμεθ σεβάστηκε την Αγία Σοφία και για να αποδείξει όμως ότι ο Αλλάχ μπορεί να φτιάξει κτίρια μεγαλύτερα από την Αγιά Σοφιά, κατασκεύασε δίπλα από την Αγία Σοφιά το λεγόμενο μπλε τζαμί, το οποίο σε όγκο είναι μεγαλύτερο από την Αγία Σοφιά, εκμηδενίζεται όμως η καλλιτεχνική αξία του μπλε τζαμιού σε σύγκριση με την Αγιά Σοφιά, όπως ομολογούν και οι Τούρκοι αρχαιολόγοι και αρχιτέκτονες.

Σήμερα γίνεται παγκοσμίως αποδεκτό ότι πολιτισμός είναι το προϊόν του αγώνα που κάνει ο άνθρωπος για να δαμάσει τόσο τις εξωτερικές φυσικές δυνάμεις, όσο και τις εσωτερικές δυνάμεις των ενστίκτων του. Βαρβαρότητα, δε είναι, η ανέλεγκτη απελευθέρωση των ενστίκτων μας.

Αν πράγματι οι διεθνείς οργανισμοί και κυρίως η UNESCO πιστεύει στον παραπάνω ορισμό του πολιτισμού, πρέπει να θεωρήσει σαν βαρβαρότητα και τη σκέψη ακόμα να μετατραπεί η Αγιά Σοφιά από μουσείο σε τζαμί. Η Αγία Σοφιά στέγασε τις αξίες του Χριστιανισμού που συνοψίζονται στο «πάντα ουν αν θέλητε ίνα ποιώσι υμίν οι άνθρωποι ταύτα και υμείς ποιείτε αυτοίς» και οι αξίες αυτές προϋποθέτουν έλεγχο των δυνάμεων των ενστίκτων μας.

Μάλιστα δε το κοράνι δέχεται ότι ο Χριστός είναι αληθής προφήτης του Ιμπραήμ (Αβραάμ). Επίσης η Αγία Σοφία αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος ακριβέστερα η αρχαία ελληνική σκέψη μπορεί να δαμάσει και τις εξωτερικές δυνάμεις της βαρύτητας και να κατασκευάσει κτίρια ελέγχοντας την παντοδυναμία της δύναμης της βαρύτητας.

Και επειδή κατά τον Καβάφη «οι άνθρωποι γνωρίζουν τα γεγόμενα, τα μέλλοντα γνωρίζουν οι θεοί» λέμε ότι να φυλάξει ο Θεός να μην γίνει η Αγία Σοφιά Ισλαμικό μπιχλιμπίδι.

Πηγές:

α)Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Δρανδάκη, στα λήμματα Ιουστινιανός και Ισίδωρος.

β)Το άρθρο του μεγάλου κατά τη γνώμη μας, αρχιτέκτονα και μελετητή αρχαίων πολιτισμών Χρήστου Διαμαντόπουλου, με τον τίτλο «Αδελφότητα των Φωτισμένων της Ανατολής» που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Άβατον, τεύχος 127, και παραπέμπει σε βιβλία παγκόσμιου κύρους συγγραφέων Τζον Μπένετ και Τζον Φρίλυ.

γ) Ιστορία της Ηπείρου του αείμνηστου Γυμνασιάρχη Χρήστου Νάκου.

δ) Κριτική της δημοκρατικής ρητορείας του καθηγητή της Κλασικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιου του Μπάρι, Λουτσιάνο Καμφορά, εκδ. Μεταίχμιο 2003.

* Ο Γεώργιος Κ. Μάνος είναι πολιτικός μηχανικός Ε.Μ.Π.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)