ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 

*Από το Χρήστο Γκόντζο

 

Ο Αθανάσιος Σ. Παπαθανασίου είναι πολύ γνωστός από τα προηγούμενα βιβλία του και τις δεκάδες μελέτες και άρθρα παιδαγωγικού και κοινωνικού περιεχομένου.

Το βιβλίο του είναι διαθεματικό με 36 ενότητες που αναφέρονται στην παράδοση, την ιστορία και τον πολιτισμό του χωριού μας τα Λέλοβα- Θεσπρωτικό, με την πλούσια πνευματική του προσφορά.

Το γράψιμό του δεν είναι κτητικό, είναι μεταδοτικό. Οι ιδέες και οι στοχασμοί του ζυμώνονται με τις συνειδήσεις των αναγνωστών και με ένα τρόπο απλό, γλαφυρό, διεισδύουν και ακουμπάνε στην ψυχή του και ομορφαίνουν τη ζωή.

Η πνευματική του συγκρότηση, η αυτογνωσία, και η «θεά» ευθύνη είναι χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του.

Γι’ αυτό και τολμάει και ξεγυμνώνει τον ψυχικό του κόσμο και λεύτερα πασχίζει να δώσει ό,τι συντελεί στο πνευματικό ποιοτικό ανέβασμα της κοινωνίας.

Το γλωσσικό του όργανο στρωτό, παραστατικό, γλαφυρό με χάρη και νοηματική σύζευξη.

Η σύνταξη είναι πηγαία και απροσποίητη και η αφήγηση άνετη, ανάλαφρη και ελκυστική τέτοια που ταιριάζει στον πυρήνα και στο σκοπό του βιβλίου.

Γνωρίζει πολύ καλά ο συγγραφέας και με άλλα λόγια λέει πως: ό,τι δεν γράφεται το παίρνει ο άνεμος και το κηδεύει ο χρόνος.

Θέλει να το σώσει, να σώσει την παράδοση, την ιστορία και τον πολιτισμό του χωριού μας και της πατρίδας μας.

Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου τονίζει την αξία της μνήμης του παρελθόντος και εύστοχα γράφει: «Ό,τι στοχάστηκαν και ό,τι είπαν οι παλιοί φρόνιμα θα κάνουμε να το σώσουμε».

Η έννοια του φρόνιμου δεν υποδηλώνει προσταγή και υποταγή της συνείδησης, αλλά σεβασμό στις αξίες που τόσο φιλοσοφημένα θεμελιώθηκαν από τον κλασικό μας πολιτισμό, που περιέχει το φρόνιμα ως σύνεση και το φρόνημα ως πατριωτική ιδεολογία με φρόνηση και σωφροσύνη.

Ο συγγραφέας γνωρίζει την μεγάλη αξία που έχει η αρχαία φράση του μεγάλου λυρικού ποιητή Βακχυλίδη (505-430) ότι: «έτερος εξ ετέρου σοφός γίνεται τότε πάλαι, τότε νυν».

Με ερευνητική διάθεση ο συγγραφέας αντλεί τις πληροφορίες και τις αξιολογεί με την προσωπική του γνώμη. Δημιουργεί ενδιάθετη παρώθηση και αμείωτο ενδιαφέρον στον αναγνώστη και όλο και κάτι καινούργιο ανακαλύπτει στο βιβλίο του, το αγκαλιάζει και ποτέ δεν το απαριάζει.

Καημός του είναι να σώσει την παράδοση όχι με μουσειακή μορφή αλλά να την κάνει ζωντανή και παραγωγική.

Παρουσιάζει υπαρκτά πρόσωπα ζωντανές μορφές που έζησαν τα γεγονότα. Ο Όμηρος λέει: «πλειόνων δε το έργον άμεινον» (το έργον γίνεται καλύτερο όταν το κάνουν πολλοί άνθρωποι ενωμένοι).

Είναι η «οδηγητική φωνή των πατέρων στο βηματισμό του παρόντος… γι’ αυτό δεν πρέπει να χαθεί το χθες» γράφει ο συγγραφέας.

Έτσι κάνει το χτες να μην είναι άκαιρο, ούτε πρόωρο που λίγο κρατάει.

Είναι το τώρα που υπάρχει στη σοφία των περασμένων και την κάνουμε δική μας.

Αυτή η αξία τον οδηγεί στη σκέψη να σώσει το γενεαλογικό δέντρο: Το Παπαθανασεϊκο.

Ο συγγραφέας είναι κυριολεκτικά εφέστιος. Γι’ αυτό πάθος του είναι να το καταγράψει και να ξαλαφρώσει ο ψυχισμός του, κάνοντας το χρέος του προς τους προγόνους του.

Δίδαξε πολλά χρόνια επάξια την ελληνική ιστορία και ένοιωσε περηφάνια όταν ακουγόταν μέσα στην αίθουσα οι φάρες των γενναίων πατριωτών- Τζαβελαίοι, Μποτσαραίοι, Κολοκοτρωναίοι…

Δεν έβαλε την ενότητα αυτή για οικογενειακή προβολή, ούτε διεκδικεί πρωτεία και αρετές μόνο στο δικό του σόι, είναι γεμάτο το Θεσπρωτικό από άξια γενεαλογικά δέντρα.

Το έκανε γιατί πιστεύει ότι αυτή η ενότητα είναι γνώρισμα του έθνους μας στην ιστορική του εξέλιξη, και χαρακτηριστικό του πυρήνα του κοινοτισμού και ελληνισμού.

Για να γνωρίσουν οι αναγνώστες την αξία που έχει και από πόσο μακριά μας έρχεται και σώθηκε, θα αναφέρουμε την σχετική ομηρική ρήση από την Ιλιάδα Κ67.

«Φθέγγεο δ’ η κεν ίησθα και εγρήγορθαι άνωχθι πατρόθεν εκ γενεής ονομάζων άνδρα έκαστον πάντας κυδαίνων» (=Όπου κι αν πας φώναξε και παρακίνησε να ξαγρυπνούν, ονομάζοντας κάθε άντρα με το πατρικό της γενιάς του, οπότε έτσι τους τιμάς όλους).

Ομ (Ιλ. Υ.247): Ταύτης της γενεής τε και αίματος εύχομαι είναι» (=πως είναι η γενιά κι η φύτρα μου καυχιέμαι).

Για την μάνα Πανάγιω. Ο Θανάσης Παπαθανασίου θεώρησε υποχρέωση να γράψει δύο λόγια που αναβλύζουν μέσα από την ψυχή του.

«Είναι μία σπουδαία αφηγήτρια. Πόλοι της αφήγησής της τα προσωπικά βιώματα και οι μνήμες της ζωής της μονολογήματα αυθεντικά αφτιασίδωτα αληθινά, τοπίο της ψυχής».

Μπράβο Θανάση! Για την τιμητική αξιολόγηση που κάνει το μορφωμένο παιδί της. Τρυγάει σ’ όλο το διάβα της ζωής του από την αγράμματη μάνα, από την απέθαντη μνήμη της λαλήματα, που είναι μοσκόπνοα μυριόχρωμα λογίσματα, αστείρευτη πηγή πλούτου και έμπνευσης και πυξίδα της ζωής του.

Η ενότητα «Αναμνηστικό από την κατοχή στο Θεσπρωτικό μαρτυρίες και βιώματα, είναι πολύτιμα ως ιστορική τοπική ενότητα».

Γνωρίζει ο συγγραφέας ότι είναι δυσθήρατο το αληθές της ιστορίας και δεν μπορεί ειδικά να γράψει για την κατοχή και την αντίσταση στο έργο του αυτό.

Ωστόσο κατόρθωσε να μας επαναφέρει στη μνήμη μας τη βαρβαρότητα των κατακτητών, την κορυφαία στιγμή της ιστορίας μας, την εθνική αντίσταση, τη λεβεντιά του λαού μας, αλλά δυστυχώς και τις θλιβερές δραματικές εικόνες από τις αδελφοφάδες που μάτωσαν και γονάτισαν το λαό μας.

Ο συγγραφέας βάζει μία φράση της χαροκαμένης αδερφής του αδικοσκοτωμένου: «τι ήξεραν οι ξένοι; τον έδωσαν οι ντόπιοι», που διδάσκει πολλά.  Μετριάζει το φανατισμό, γαληνεύει τον ψυχισμό, εμποδίζει την εκδίκηση και δεν κάνει κληρονομήσιμη την ποινή. Έτσι μπορούμε να γίνουμε άνθρωποι, για να μη μας φοβούνται τα περιστέρια και να φιλοσοφούμε στη ζωή.

Να θυμόμαστε πως: Όταν φεύγουμε, όλοι στον ίδιο τόπο πάμε και πως ό,τι απομένει από το δείπνο του χρόνου αυτό είμαστε. Το σύσσημο επαναλαμβάνεται και στη μνήμη μας έρχονται παρόμοιες εικόνες από την ιστορία του έθνους μας.

Είναι το σύσσημο με το φιλί της προδοσίας στο κήπο της Γεσθημανής από τον Ιούδα.

«Ενεδεδώκει δε παραδούς αυτόν σύσσημον, αυτής λέγων ον φιλήσω, αυτός εστίν» (Κ.Δ.Κ.Σ. Τ., 48).

Είναι το σύσσημο του κουκουλοφόρου που δείχνει με το χέρι του τον πατριώτη, αυτός είναι.

Εύστοχα ο συγγραφέας έβαλε και την ενότητα:

«Αφήγηση ενός Λελοβίτη πολεμιστή από την μικρασιατική καταστροφή, που την έσωσε ο γιος του Γιώργου Κ. Χούχλας».

Μια ενότητα που μας κάνει να μη νεκρώσουμε το βλέμμα και την μνήμη μας από την ένδοξη ιστορία μας και να αναπολούμε τις χαμένες πατρίδες μας. Ο συγγραφέας αποτυπώνει τα γεγονότα εκείνα που χαρακτηρίζουν την εθνική μας συνείδηση με τις αρετές και τα ελαττώματά και αντικατοπτρίζεται χρονικά η λάμψη του Ελληνισμού.

Χρήστος Γκόντζος

*Ο Χρήστος Γκόντζος είναι:

Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Επίτιμος αντιπρόεδρος του «Συνδέσμου ιστορικών Συγγραφέων»

Μέλος της «Εταιρείας Λογοτεχνών Ελλάδος»

Μέλος της «Ένωσης λογοτεχνών Ελλάδος»

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)