Γράφει ο Κώστας Τραχανάς

Πρόκειται, για ένα βιβλίο που σχολιάζει σοβαρότατα κοινωνικά και υπαρξιακά προβλήματα –τη μητρότητα, το Οιδιπόδειο, τη φιλία, τον έρωτα, τη νόσο και τον θάνατο, την ειρήνη και τον πόλεμο, τη ματαιότητα των εγκοσμίων, την Τέχνη, την υπεροψία των νεόπλουτων αστών, τα φαινόμενα ματαίωσης και έλλειψης επικοινωνίας του σύγχρονου ανθρώπου–, με ελαφρύ και παιγνιώδη τρόπο, σε μια εποχή που τα «αστεία έγιναν επικίνδυνα». Με ένα χιούμορ δαιμονικό ο Μίλαν Κούντερα μας λέει ότι όλα αυτά στα οποία πίστεψε ο 20ος αιώνας –ο έρωτας, η ελευθερία, η επαγγελία του κομμουνισμού, το όνειρο και η ουτοπία, η παιδεία και η κουλτούρα, η Ευρώπη, η ειρήνη-αποδείχθηκαν και αποδεικνύονται συνεχώς μια γιγαντιαία φάρσα. Αφού παντού και πάντα, ακόμα και στις πιο δραματικές συνθήκες μας περιβάλλει και μας καθοδηγεί η ασημαντότητα.

«Η ασημαντότητα, φίλε μου, είναι η ουσία της ύπαρξης» υποστηρίζει ο ήρωας του Μίλαν Κούντερα, «είναι μαζί μας παντού και πάντα».

Το βιβλίο αυτό είναι μία περιεκτική σύνοψη του έργου του Μίλαν Κούντερα και ταυτόχρονα ένα μικρό, διασκεδαστικό και συγκινητικό μαζί, μυθιστόρημα ιδεών, στο οποίο παρατίθενται οι καθημερινές μικροϊστορίες, συζητήσεις και σκέψεις μιας παρέας φίλων: του Αλαίν, του Ραμόν, του Σαρλ, του Ντ’ Αρντελό και του Κάλιμπαν.

Πέντε από τους χαρακτήρες της «Γιορτής της Ασημαντότητας» (Χαρακτήρες της Commedia dell’arte που αυτοϋπονομεύονται) βολτάρουν στους δημόσιους κήπους και συζητούν διεξοδικώς για εξαιρετικά σοβαρά ζητήματα, με εξαιρετική ελαφρότητα, αλλά και ανέκδοτα, αστείες ιστορίες σαν παραβολές. Η ηλικία τους τούς επιτρέπει να αφήσουν πίσω τους τις ανερμάτιστες φιλοδοξίες της νεότητας και ν’ αντιμετωπίσουν με χιουμοριστική διάθεση τον κόσμο. Οι πέντε φίλοι περιπλανώνται στην Ιστορία και στη Γεωγραφία. Στα ουροδοχεία του Κρεμλίνου και στον ταλαιπωρημένο προστάτη του σύντροφου Καλίνιν. Σε σταυροδρόμια αποφάσεων καθοριστικών για τη ζωή των ανθρώπων. Στον τόπο γένεσης της «φυλής των συγγνωμάκηδων», εκείνων που για όλα απολογούνται, ακόμη και για τη γέννησή τους: ο Αλαίν, που τον εγκατέλειψε η μάνα του όταν ήταν παιδί, έχει έμμονη ιδέα με τον γυναικείο αφαλό, ο Ραμόν, ένας τυχοδιώκτης γυναικοκατακτητής, που δεν θα επισκεφθεί την έκθεση του Σαγκάλ γιατί απεχθάνεται την αναμονή στην ουρά. Ο φαρσέρ Σαρλ, που σχεδιάζει ένα έργο για κουκλοθέατρο: θα αφηγηθεί στον Καλιμπάν το ανεκδοτολογικό επεισόδιο με τις είκοσι τέσσερις πέρδικες που αφηγούταν ο Στάλιν κάνοντας φάρσα στα μέλη του Σοβιετικού Κομμουνιστικού Κόμματος, που θα γίνονταν μαριονέττες στο κουκλοθέατρό του. Ο Καλιμπάν, άνεργος ηθοποιός, που έχει το όνομα του σεξπιρικού ήρωα-ξωτικού, θα υποδυθεί τον Πακιστανό σερβιτόρο σε ιδιωτικά σουαρέ της υψηλής κοινωνίας.

Όμως η ειρωνικότερη όλων είναι η περίπτωση του Ντ’ Αρντελό: αυτός ο ναρκισσευόμενος μεσήλικας, που κατευθύνεται προς τον καρκινολόγο του γεμάτος μαύρες σκέψεις: θα διασταυρωθεί με τον Ραμόν λίγη ώρα μετά την αρνητική διάγνωση, και θα επινοήσει έναν καρκίνο για ν’ απολαύσει σαδιστικά την αντίδραση που προκαλεί στους γύρω η υποτιθέμενη αρρώστια του…

Τέλος, ο αφηγητής: η σλάβικη ψυχή και η επίκτητη γαλλική κουλτούρα αναμειγνύονται στο κείμενο του Τσέχου συγγραφέα για να παραγάγουν θεατρική εντύπωση, καθώς ο δημιουργός της «Αβάσταχτης Ελαφρότητας» πλέκει τον ύμνο στην απόλυτη ασημαντότητα, την αξία της φιλίας και την αναζήτηση της τιμής. Τελικά αυτό που ευτελίζει την ανθρωπότητα, η αρρώστια της, δεν είναι άλλη από ένα πνεύμα σοβαρότητας.

Ο Μίλαν Κούντερα γεννήθηκε στην Τσεχία. Από το 1975 ζει στη Γαλλία. Άλλα έργα του είναι: «Το αστείο», «Η ζωή είναι αλλού», «Το βαλς του αποχαιρετισμού», «Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι», «Η αθανασία», «Η ταυτότητα», «Η άγνοια», «Συνάντηση» «Το βιβλίο του γέλιου και της λήθης» κ.α.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)