Θα αρχίσω επιχειρώντας μια μικρή αναδρομή στην εικόνα της Άρτας, για να μάθουν οι νεότεροι πως όπου παίζουν και όπου οδηγούν στην εθνική γύρω από την Άρτα ήταν τα νερά του Αράχθου πριν από το φράγμα στο Πουρνάρι και για να μην λένε ότι μεταμορφώνονται οι πόλεις χωρίς ανθρώπινη γνώση και θέληση ή χωρίς τεράστιες προσωπικές θυσίες και ατέλειωτες ώρες εργασίας ή χωρίς καλές συνεργασίας.

Σήμερα, λόγω της ημέρας, αναφέρομαι στο ξεχωριστό και το διακριτό έργο του Κωνσταντίνου Βάγια, χωρίς να έχω την πρόθεση να υποτιμήσω τα έργα των άλλων δημάρχων.

Πρέπει να πω ότι οι δήμαρχοί μας όλοι ήταν έντιμοι και παρήγαγαν όλοι τους έργο. Η διαφορά με τον Αρτινό δήμαρχο Κ. Βάγια προήλθε από πολλούς λόγους. Οι οποίοι λόγοι βρίσκονται στον χαρακτήρα του, στον χαρακτήρα του και στον χαρακτήρα του, που ήταν εργασιομανής, ευφυής, μεθοδικότερος του μεθοδικού, μελετηρός, ακούραστος και με ταλέντο στην επιλογή των συνεργατών του (δικηγόρους, μηχανικούς και λοιπούς) στους δικούς του ρυθμούς.

Νομίζω ότι οι πρώτες αποτυχίες που δεν ήταν ακριβώς αποτυχίες επειδή έχανε για πολύ λίγες ψήφους ήταν επειδή αντιπαρατίθετο σε όλα τα κόμματα ενωμένα και εκείνος ήταν μόνος. Μπήκε στην αντιπολίτευση γυμνός από μίσος, ζήλιες και άλλα τέτοια που βλέπουμε και φρίττουμε.

Ο δήμαρχος Κ. Βάγιας λειτούργησε στην δημοτική αντιπολίτευση σαν συμπολίτευση σκεπτόμενος το συμφέρον του τόπου και όχι να φέρει σε δυσκολία τους δημάρχους επειδή ήταν αντιπολιτευόμενος. Υπέγραφε τις αποφάσεις με σοφία, υπέρ του τόπου και αυτό το βρήκε μπροστά του. Για τον τόπο του φρόντιζε ο πρώην του δημάρχου Βάγια, δήμαρχος Σιμετζής και ο πρώην δήμαρχος Παπαγεωργίου. Αλλά το Συμβούλιο τους αρνήθηκε την θετική ψηφοφορία σε πολύ κρίσιμες αποφάσεις. Και την κατάσταση έσωσαν οι δημοτικοί σύμβουλοι της αντιπολίτευσης. Ο Κ. Βάγια έπεισε τους δικούς του ψηφίσουν θετικά για την ύδρευση, τον βιολογικό καθαρισμό και την αποχέτευση, την οποία προχώρησε ο ίδιος μετά κατά 70% και την αποπεράτωσε ο δήμαρχος Π. Οικονομίδης. Τα μεγάλα έργα είναι χρονοβόρα και πρέπει όλοι οι πολιτικοί να συμβάλλουν και να συνεχίζουν τα έργα και όχι να τα αφήνουν στη μέση όπως το είδαμε αυτό πάρα πολλές φορές. Οι πιο πολλοί πολιτικοί – γενικώς – δεν  αποπερατώνουν τα έργα του προηγούμενο με αποτέλεσμα ή να καθυστερούν ή να αχρηστεύονται.

Πριν προχωρήσω σ’ αυτή την μικρή αναδρομή πρέπει να πω ότι την πρώτη αλλαγή την έφερε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής που είχε το όραμα της ηλεκτροφώτισης όλης της Ελλάδας και την εκμετάλλευση των ποταμών. Δεν ξέρω για τα άλλα φράγματα σε άλλες επαρχίες, αλλά το δικό μας τιθάσευσε τον Άραχθο που ήταν ζημιογόνος και όχι μόνο καταστροφέας κτημάτων. Ξεχέρσωνε ότι τον άγγιζε. Μετά τον εγκιβωτισμό της κοίτης του ποταμού από τη ΔΕΗ δημιουργήθηκαν ωραιότατες εκτάσεις. Αρκεί να σκεφθείτε ότι το κομμάτι του εθνικού δρόμου που περνάει από το εκθεσιακό κέντρο και εκεί όπου είναι το άγαλμα του Ν. Ζέρβα και στο αρχαίο τείχος ως εκεί στην πολεμίστρα ήταν τα νερά του Αράχθου τόσο βαθιά που όταν φούσκωνε είχε κύματα. Άσε που κατέβαζε ολόκληρα δένδρα. Ενώ τώρα εκεί που έρεε ο Άραχθος μπροστά στο εκθεσιακό και μπροστά στο αρχαίο τείχος περνάει ο εθνικός δρόμος που πριν περνούσε μέσα από την πόλη, επειδή εμπόδιζε ο Άραχθος.

Αυτό βέβαια είναι εθνική κατασκευή που την οφείλουμε στο φράγμα του Αράχθου και στον οραματιστή αυτού του σχεδίου. Αναφέρομαι σ’ αυτό για να μπορέσω να είμαι ακριβής στην περιγραφή.

Όταν έκανε τα σκαψίματα για την αποχέτευση, οι καταστηματάρχες έκαναν παράπονα για τα σκαψίματα έξω από τις πόρτες τους και για την σκόνη. «Μα δεν γίνονται έργα με μαγεία» τους έλεγα.

Το 1995 είχα έλθει για Πάσχα και βρήκα την ευκαιρία σε μια κουβέντα με κάποιον που άξιζε να τον ρωτήσω γιατί διαμαρτύρονται οι Αρτινοί ενώ γίνονται σπουδαία έργα που η αξία τους δεν μετριέται σε χρήμα; Ο κύριος αυτός χωρίς πολλά λόγια μου είπε: Ότι καλό βγαίνει κάποιος να κάνει, εμείς τον πετροβολάμε. Γι’ αυτό όσοι πέρασαν πριν τον Βάγια φοβούμενοι τις λεκτικές πετριές και το πολιτικό κόστος δεν προχωρούσαν σε πραγματικά έργα. Ο Βάγιας που το αψήφησε κινδύνεψε. Του χρωστάμε πολλά επειδή έκλεισε πολλά συρίγγια. Είναι παράδειγμα για μίμηση.

Και ενώ συνδύαζε ευφυΐα, εργασιομανία και τιμιότητα, ένας Θεός ξέρει πόση δύναμη ψυχής χρειάστηκε για να βολέψει όχι τα βουνά των δυσκολιών που έβρισκε στα έργα από την στιγμή που τα στοχοποιούσε έως την περάτωσή τους. Αυτά του έδιναν χαρά.

Εκείνα που τον θανάτωναν ήταν οι άδικες απαντήσεις και οι παραλογισμοί, τα πισωμαχαιρώματα, τα ψέματα. Αντιθέτως εκτιμούσε την ειλικρίνεια και πάρα πολύ την πίστη και την μπέσα. Δεν υπερβάλω και ούτε μπορώ να γράψω όλα όσα θα έπρεπε. Σχετικά δε με το έργο του δεν γράφεται σε επιστολή. Ούτε ένα βιβλίο θα ήταν αρκετό.

Άλλωστε η δουλειά του φαίνεται παντού όπου και αν περπατήσουμε, αρκεί να γνώριζες την Άρτα πριν τον δήμαρχο Βάγια.

Μετά το φράγμα, τα παρόχθια οικόπεδα χρησιμοποιήθηκαν από καταπατητές, κάνοντας παραπήγματα και κτήματα αυθαίρετα για κάμποσα χρόνια. Είχε δε γίνει σε ένα μεγάλο μέρος κατάληψη και από τσιγγάνους. Μεγάλος παρόχθιος τόπος μεταμορφώθηκε σε ασχήμια. Αρχίσαμε να νοσταλγούμε τον Άραχθο όπως ήταν. Η Άρτα δεν βλέπονταν.

Ο προηγούμενος δήμαρχος Παπαγεωργίου όπως και ο δήμαρχος Σιμετζής προσπάθησαν να βγάλουν τους καταπατητές αλλά έβρισκαν μεγάλα προβλήματα. Ίσως τότε δεν βοηθούσαν οι συγκυρίες ή δεν ρισκάριζαν. Πάντως επί δημαρχίας Κων. Βάγια οι Αρτινοί της Αθήνας που πηγαίναμε να τον χαιρετήσουμε όταν επισκεπτόμασταν τον τόπο μας σαν να είμαστε συνεννοημένοι. Ο ίδιος μου τόχε πει: «Συνεννοημένοι είσαστε;». Όλοι λέγαμε «τί είναι αυτό που βλέπουμε;». Εκείνος όμως είχε βάλει μπροστά και κανόνιζε από καιρό να φύγουν οι καταπατητές ώστε να μπορέσει να υλοποιήσεις τα σχέδιά του για την Άρτα, έτσι όπως τα είχε οραματιστεί. Είχε ήδη βρει το μέρος όπου θα έκανε το Εκθεσιακό Κέντρο, ώστε να μην ενοχλείται η καθημερινότητα της πόλης, να μην είναι μακριά, να το φτάνουν όλοι, και να εμπεριέχει τα πάντα. Χωρίς να ενοχλούνται τα καταστήματα της πόλης.

Ήθελε την ωραία και άνετη παρόχθια περιοχή που ήταν καταπατημένη. Ίσως ωθήθηκε εσωτερικά από το όνειρο της μεγάλης κατασκευής που θα ήταν ωφέλιμο σε χιλιάδες κόσμο, και μπόρεσε και πήγε δυναμικά εναντίον των λίγων καταπατητών που δεν έφευγαν εύκολα.

Έγιναν: Χώροι ατέλειωτοι για τους εμπόρους της πόλης, πάρκινγκ, αναψυκτήριο μαγευτικό, παιδότοπος, συνεδριακό κέντρο, καλοκαιρινό σινεμά. Φρόντισε για όλες τις σύγχρονες αναγκαιότητες και ευκολίες. Μέχρι και το εκκλησάκι του Αγίου Κοσμά έφτιαξε και όχι μόνο το εγκαινίασε αλλά το υποστήριξε με ψυχή.

Έκανε τα πάντα, ώστε ο δημότης να  βρίσκει ότι ζητήσει και η πόλη να κερδίζει. Σαν γεράκι έψαχνε τις ανάγκες του τόπου.

Πριν το φράγμα, για να μπούμε στην πόλη, δεν υπήρχε άλλος δρόμος από την διασταύρωση μπροστά στον κ. Μπαρώνο και κάτω. Κάναμε μισή ώρα το λιγότερο να μετακινηθούμε. Αυτός ο δρόμος «πήζει» ακόμη μέχρι σήμερα.

Έτσι έκανε ένα ωραίο δρόμο από το νεκροταφείο έως το παλαιό νοσοκομείο. Κόβει πάρα πολύ. Σωτήριος δρόμος. Η Τζουμέρκων είναι ο περιφερειακός που αποσυμφόρησε αρκετά.

Παράλληλα είχαμε ανάγκη και από τη νότια πλευρά για αποσυμφόρησης. Έκανε απαλλοτριώσεις για διάνοιξη δρόμου και μπαζώσεις επειδή εκεί ήταν αυλάκια βαθιά, νερόμυλοι και τα σφαγεία. Δεν θυμάμαι καλά το όνομα του δρόμου, ίσως είναι η Αράχθου. Κινούμε από ένστικτο. Παιδάκια τα περπατούσαμε αυτά. Είναι κάτω από την Πυροσβεστική, νυν Πινακοθήκη, και είναι μια ωραία και άνετη βοήθεια για τις κινήσεις των Αρτινών. Ένας δρόμος φαρδύς με παράπλευρες για την παλιά συνοικία, με εξόδους στην εθνική και με φανάρια μεγάλα. Και δεν είναι μόνο αυτοί οι δρόμοι. Έσκαβε συνέχεια για οδικές προσβάσεις. Με τον δικό του δυναμισμό υποχώρησε η ΔΕΗ στον εγκιβωτισμό του ποταμού και εκμεταλλεύτηκε για υπέροχους δρόμους τις παρόχθιες εκτάσεις προς το Κομμένο.

Εν τω μεταξύ πρέπει να πω ότι είχε πολύ καλούς συνεργάτες. Δικηγόρους, μηχανικούς και άλλους συμβαλλόμενους αναγκαίους για τα διάφορα διαδικαστικά, γρήγορους και αποτελεσματικούς. Τους θυμάμαι που  γυρνούσαν στις τοποθεσίες κάνοντας τις αυτοψίες τους και στεκόταν για νεράκι και να μιλήσουν.

Δεν ξέρω πως βρέθηκε με μια τέτοια ομάδα ένα καλοκαίρι στο Μενίδι. Ήταν περαστικοί και φαινόταν κουρασμένοι και βιαστικοί αλλά κάθισαν για φαγητό. Εγώ έτρωγα με παρέα μεσημεριανή ώρα.

- Α! Ο Βάγιας… είπα εγώ και έδωσα ένα έναυσμα που ο κόσμος ακολούθησε ενθουσιασμένος με παρατεταμένο χειροκρότημα. Ήταν εν ζωή, και γεμάτος δύναμη και όρεξη για δουλειά. Πόσο τυχεροί είμαστε που τον είχαμε δήμαρχο, δεν λέγεται. Ήταν πολύ σεμνός και δεν του φαινόταν η δυναμική που εξέπεμπε όταν χρειαζόταν. Δεν του αρνιόταν κανένας τίποτα, ενώ τα είχε καλά με όλους τους κρατικούς φορείς και παράγοντες. Είχε φιλοδοξία για να φτιάξεις την πόλη και όχι τον εαυτό του και αυτό φαινόταν καθαρά.

Ομόρφυνε όλες τις πλατείες μικρές και μεγάλες, τις πλακόστρωσε και τις έκανε όμορφες και εκμεταλλεύσιμες.

Μεταμόρφωσε τον κεντρικό μας δρόμο σε στολίδι. Πεζοδρομήθηκε η Σκουφά, παρ’ όλες τις διαμάχες με τους εμπόρους και μετά από συσκέψεις επί συσκέψεων, έγινε αυτό που περιμέναμε χρόνια. Έτσι και η Άρτα με τους πολίτες κέρδισε και οι έμποροι με την καθημερινή διαφήμιση των προϊόντων τους στις βιτρίνες κέρδισαν κέρδη. Γιατί δεν τον άφησαν από την αρχή να δουλέψει;

Δενδροφυτεύτηκαν πάρα πολλά σημεία. Ξεφύτρωσε πράσινο από παντού. Ενώ πριν παρ’ όλα τα νερά ήταν ξεραΐλα. Για να δούμε και να μυρίσουμε γρασίδι έπρεπε να «ταξιδέψουμε» έξω από το γεφύρι προς τα κτήματα.

Νοικοκύρεψε την λαϊκή μας. Σπουδαίο έργο. Σταμάτησε η τυραννία του ήλιου και της βροχής. Έκανε τουαλέτες. Έχουν βρύσες και αποχέτευση για την καθαριότητα. Η λαϊκή μυρίζει χόρτο! Όπως πρέπει. Και όχι σαπίλα.

Πολύ σπουδαία αισθητική παρέμβαση ήταν η εξάλειψη του δάσους των καλωδίων του ΟΤΕ και της ΔΕΗ. Είχαν γίνει τόσα πολλά που ήταν ενόχληση. Τους έπεισε να τα τοποθετήσουν υπογείως μαζί με την αποχέτευση. Πάλι τότε έβριζαν οι συμπολίτες ότι καθυστερούν. Σαν να είναι φόρεμα στη μοδίστρα.

Εκείνο που μου άρεσε πολύ είναι η δενδροφύτευση, το άνοιγμα των πεζοδρομίων, οι νησίδες.

Αρχικά η παρόχθια ανάπλαση της λιμνούλας κάτω από τα ΚΤΕΛ ήταν μαγευτική. Είχε περισσότερα σχέδια γι’ αυτή. Αλλά ακόμα και έτσι μου αρέσει. Την βλέπω όμως παρατημένη. Ενώ ήταν μια υπέροχη εικόνα.

Αυτό που με γοήτευσε πολύ είναι η λίμνη που έκαναν με τη συγκέντρωση των νερών του Αράχθου, που είναι έργο της ΔΕΗ αλλά με την συμβολή όλων των κατά καιρούς δημάρχων. Με κυριότερο συντελεστή τον Κων. Βάγια.

Η Άρτα ομόρφυνε και είναι ατέλειωτα τα έργα του αείμνηστου δημάρχου. Μέχρι και γήπεδο τένις μέσα στο καταπράσινο φρόντισε να γίνει.

Αυτά που περιγράφω είναι σταγόνα στον ωκεανό.

Μου είχε κάνει εντύπωση, που από τα πρώτα χρόνια είδαμε έργο. Και είχα σκεφθεί ότι ο δήμαρχος Βάγιας είχε τα σχέδια έτοιμα ακόμα και για τον παράδρομο στις παραγκωνισμένες περιοχές.

Εν τω μεταξύ παρακολουθούσε τις διάφορες εξελίξεις καις προχώραγε στον εκσυγχρονισμό λόγου χάρη ενώ προγράμματα για τους ανέργους τα τελευταία χρόνια βλέπουμε στην Αθήνα ο δήμαρχος Βάγιας είχε κάνει τις έρευνές του και εξασφάλισε από την ΕΟΚ κάπου 100.000.000 το έτος 1991. Δεν έχασε χρόνο καθόλου. Μόλις είχε εκλεγεί και ήταν έτοιμος. Τότε 200 Αρτινοί νέοι παρακολούθησαν τα προγράμματα το 1992 και 1993.

Εν τω μεταξύ στις διάφορες συνεργασίες του ενώ ήταν πάντα σε φιλικό επίπεδο, ο έλεγχος έπεφτε βροχή. Τον βοηθούσε πολύ η μνήμη του. Δεν ξεχνούσε τίποτα και όλα με τις σωστές προτεραιότητες. Δεν του άρεσε να δίνει υποσχέσεις. Ενώ ήταν ντόμπρος, πολύ φιλόξενος και νοικοκύρης. Άρχοντας. Η αξιοπρέπειά του δεν ήταν πλαστή. Ήταν γεννημένος αξιοπρεπής. Τον θυμάμαι νέο. Ήταν σοβαρός παρόλο που του άρεσε το χιούμορ και η καλή παρέα.

Η αναμόρφωση της Άρτας ήταν πρόγραμμα ζωής για κείνον. Και βέβαια η δουλειά αυτή είναι συλλογική. Αλλά χωρίς δυναμικό, οραματιστή, με σθένος και μεράκι τίποτα δεν γίνεται.

Ήταν ένας δήμαρχος υπόδειγμα οικογενειάρχη αλλά ταπεινός, εργατικός μέχρι καταπόνησης, σεβαστικός και ευγενής. Μυστικά φιλάνθρωπος. Δεν ξεχνάω πως κάθε χρόνο την αναστάσιμη ημέρα μαζί με την οικογένειά του στεκόταν στην άκρη του δρόμου να ευχηθεί στους δημότες του, χαιρετώντας τους έναν – έναν. Χειρονομία που έδειχνε αρχοντιά.

Ήταν αληθινά μεγάλος. Γι’ αυτό ακόμα θλίβομαι και δεν το καταπίνω. Τον ήθελα αθάνατο ή υπέργηρο, όπως κάνω όταν αναλογίζομαι τον Σωκράτη ή άλλους μεγάλους, που έφυγαν νωρίς.

Του είμαι ευγνώμων για ότι πρόσφερε στον τόπο μας. Το μόνο που μπορώ να πω είναι ευχαριστώ για ό,τι έκανε. Με προσωπικές θυσίες παρέδωσε μια πόλη σύγχρονη στις νέες γενιές.

Να ‘ναι ελαφριά η ψυχούλα σου, να πετάει ανάμεσά μας. Έσω ήσυχος. Έκανες περισσότερα από όσα αντέχουν πολλά σώματα όχι ένα. Εμείς δεν κάναμε για σένα όλα όσα σου πρέπουν

Ρηνούλα Τόδουλου

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)