Με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο μίλησε για την επέτειο της απελευθέρωσης της Φιλιππιάδας ο δικηγόρος Αλέκος Γεωργίου, «φανατικός» πατριδολάτρης, αφού δεν χάνει ευκαιρία να επισκέπτεται τη Φιλιππιάδα σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η ομιλία του Αλέκου Γεωργίου, παρ’ ότι δεν ήταν αυτό που λέμε «επετειακή» εν τούτοις καθήλωσε το ακροατήριό του με τα ιστορικά στοιχεία που παρουσίασε και που σχεδόν όλα μοιάζουν με τη σημερινή οικονομική κατάσταση της χώρας, παρ’ ότι έλαβαν χώρα πριν από 102 και περισσότερα χρόνια, πριν δηλαδή απελευθερωθεί η Φιλιππιάδα και κατ΄ επέκταση ολόκληρη η Ήπειρος. Παραθέτουμε αποσπάσματα από την ομιλία του Αλέκου Γεωργίου, κυρίως εκείνα που αφορούν την εποχή της απελευθέρωσης.

 

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΚΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΑΔΑΣ ΣΤΙΣ 12/10/2014

=============

Η ζωή μας ολόκληρη είναι ένα ερώτημα και μια απάντηση. Άπειρα ερωτήματα στη διάρκεια ενός βίου. Από τα πιο απλά πράγματα, τι θα φάμε, τι θα πιούμε, μέχρι τα πιο μεγάλα, πως θα κυβερνηθούμε, τι θα ψηφίσουμε δηλαδή, ποιο θεό πιστεύουμε και τα λοιπά.

Τόσο η ερώτηση, όσο και η απάντηση είναι μέγα πρόβλημα. Καθορίζουν και διαμορφώνουν τη ζωή μας. Είτε ρωτάμε εμείς οι ίδιοι τον εαυτό μας, είτε ρωτάμε τους άλλους, είτε οι άλλοι ρωτούν εμάς.

Η ερώτηση έχει ένα επιπλέον χαρακτηριστικό: Αποτελεί εξάρτηση για τον ερωτώντα. Ανάλογα με τη διατύπωση της ερώτησης, ανάλογα με το περιεχόμενό της, θα ληφθεί και η αντίστοιχη απάντηση.

Το σημερινό ερώτημα είναι: Γιατί συγκεντρωθήκαμε εδώ;

Μπορούν να δοθούν πολλές απαντήσεις.

Μία από αυτές, η καθιερωμένη, είναι για να τιμήσουμε όσους θυσιάστηκαν για να λάβει χώρα ένα σπουδαίο ιστορικό γεγονός, δηλαδή, η απελευθέρωση αρχικά της Φιλιππιάδας και ολόκληρης της Ηπείρου στη συνέχεια.

Αρκεί αυτό; Αρκεί μόνο αυτό;

Τι σημαίνει τιμώ μια ιστορική επέτειο; Πιο συγκεκριμένα, τι σημαίνει τιμώ την απελευθέρωση της Φιλιππιάδας και της ευρύτερης περιοχής 102 χρόνια μετά;

Ακόμα πιο συγκεκριμένα: Συγκεντρωθήκαμε εδώ για να κάνουμε αναφορά στα καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα, να τιμήσουμε και να ευχαριστήσουμε αυτούς που ελευθέρωσαν την πατρίδα μας κι ύστερα να συνεχίσουμε ανεπηρέαστοι, ο καθένας, τα της βιομέριμνάς μας;

Αν η απάντηση είναι καταφατική, τότε, πιστεύω, ότι, εκτός των άλλων, αδικούμε και όσους θυσιάστηκαν και τους εαυτούς μας.

Γιατί; Γιατί η ιστορία δεν είναι η απλή αναφορά, η απλή υπενθύμιση γεγονότων του παρελθόντος. Δεν είναι μόνο αυτό που προανέφερα.

Έχουν πει πολλά, πολλοί σοφοί, για την αξία της ιστορίας.

(παραθέτει αποφθέγματα σημαντικών προσωπικοτήτων, σύγχρονων και παλαιοτέρων σχετικά με την ιστορία).

Εκείνα στα οποία θέλω να επικεντρωθώ σήμερα είναι δύο:

Το πρώτο είναι του Σοπενχάουερ: «Το γενικότερο δίδαγμα της ιστορίας είναι: τα ίδια, με διαφορετικό τρόπο. Όποιος έχει διαβάσει Ηρόδοτο έχει διαβάσει σχεδόν όλη την ιστορία».

Το δεύτερο είναι του Γκαίτε:

« Όποιος την ιστορία του την ίδια δεν ξέρει,

το πώς και το γιατί εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια,

στης αμάθειας το σκοτάδι μένει

και ζει μονάχα απ’ τη μια (μέρα) στην άλλη μέρα».

…….

Με δικά μου απλά, πολύ απλά λόγια: Όποιος δεν έχει μελετήσει, όποιος δεν  γνωρίζει ιστορία, δεν ξέρει, δεν καταλαβαίνει τι του συμβαίνει και γιατί του συμβαίνει. Εξ αυτού, ο καθένας, δεν ξέρει πώς να διαχειριστεί, πώς να αντιμετωπίσει τη δική του, την παρούσα οικονομική, πολιτική και πολιτισμική πραγματικότητα Δεν είναι σε θέση να διατυπώσει ορθά και πραγματικά ερωτήματα και να δώσει ρεαλιστικές, αληθινές απαντήσεις.

….

Από την ιστορική σκοπιά, και θα καταδειχθεί στη συνέχεια, δεν υπάρχουν απρόβλεπτες εξελίξεις. Τίποτα δεν είναι νέο. Τίποτα δεν γεννιέται από το τίποτα. Όλα έχουν την προέλευσή τους και, κυρίως, όλα έχουν την εξήγησή τους. Όλα τα γεγονότα του παρόντος μας έχουν την ιστορική συνέχειά τους.

————-

ΓΙΑ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ – ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ

Μετά από αυτή την μικρή «εισαγωγή», θα ήθελα τώρα να μιλήσω λίγο για τους πρωταγωνιστές εκείνων των χρόνων, εκείνων των γεγονότων που οδήγησαν στην απελευθέρωσή μας.

ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΒΑΣΙΛΙΑΔΕΣ

Θα ξεκινήσω από τον τότε ανώτατο άρχοντα, τον Βασιλιά Γεώργιο τον Α΄ της Ελλάδος μεν, Δανό δε την εθνικότητα, Χριστιανός – Γουλιέλμος – Φερδινάνδος – Αδόλφος Γλύξμπουργκ ήταν το κανονικό όνομά του, με επιβολή των τότε κυρίαρχων ξένων μεγάλων δυνάμεων.

Διετέλεσε Βασιλιάς της Ελλάδας από το 1863 μέχρι το 1913 για πενήντα χρόνια. Ήταν ο δεύτερος κατά σειρά Βασιλιάς της νεότερης Ελλάδας μετά τον Όθωνα και αρχηγός του νέου Βασιλικού Οίκου των Γλύξμπουργκ, που μακροημέρευσε και έφτασε μέχρι τις μέρες μας.

Γεννήθηκε στην Κοπεγχάγη στις 24 Δεκεμβρίου 1845 και ήταν ο δευτερότοκος γιος του πρίγκιπα και μετέπειτα Βασιλιά της Δανίας Χριστιανού Θ΄. Αν δεν έγινε αντιληπτό: Ένας δεκαοχτάρης Δανός έγινε Βασιλιάς σε μια ξένη γι’ αυτόν χώρα. Πως έγινε; Στα τέλη του 1862, αφού είχε εκθρονιστεί ο Όθωνας, διοργάνωσαν ένα δημοψήφισμα για την εκλογή νέου Βασιλιά. Έπρεπε να υπάρχει αυτό που λέμε σήμερα δημοκρατική νομιμοποίηση. Οι υποψήφιοι Βασιλιάδες ήταν δύο: Ο πρίγκηπας Αλφρέδος της  Αγγλίας και ο πρίγκηπας Γουλιέλμος της Δανίας. Δηλαδή, κλήθηκαν οι Έλληνες να εκλέξουν ως ανώτατο άρχοντά τους έναν από δύο ξένους, δύο αλλοδαπούς. Πρώτος ήρθε ο πρίγκηπας  Αλφρέδος της  Αγγλίας, πήρε 230.016 ψήφους. Δεύτερος ήρθε πρίγκηπας Γουλιέλμος της Δανίας, πήρε 6 ψήφους. Η δουλειά όμως κάπου χάλασε. Ο Αλφρέδος άλλαξε γνώμη και δεν ήθελε να γίνει Βασιλιάς. Τι έκανε η τότε Βουλή, οι τότε αντιπρόσωποι του Έθνους; Εννοείται ότι δεν θα άφηναν το κράτος «ακυβέρνητο». Έγραψαν το δημοψήφισμα στα παλιά τους παπούτσια και αποφάσισαν να κάνουν Βασιλιά τον Γουλιέλμο της Δανίας, αυτόν που ψήφισαν μόνο 6 Έλληνες. Τον «βάφτισαν» σε Γεώργιο, για να ταιριάζει, λέει, περισσότερο στην Ελλάδα.

 

Ο Γεώργιος ο Α΄ είχε στην πλάτη του τον αποκαλούμενο «ατυχή» πόλεμο του 1897, κατά τον οποίο, σημειωτέον, κάηκε από τους Τούρκους η πόλη μας η Φιλιππιάδα.

 

Αυτός λοιπόν ο Βασιλιάς, που θα ήθελε να ζήσει το υπόλοιπον της ζωής του δοξασμένος με τις νίκες του στρατού και του λαού της Ελλάδος,  δολοφονήθηκε στις 18 Μαρτίου 1913 (5 Μαρτίου με το τότε ισχύον Ιουλιανό ημερολόγιο) στη Θεσσαλονίκη σε ηλικία 68 χρονών από κάποιον Σχινά, τον οποίο οι ιστορικοί χαρακτηρίζουν απλά «ανισόρροπο».

 

Δεύτερος Πρωταγωνιστής: Ο διάδοχος του Γεωργίου Α΄, ο Κωνσταντίνος Α΄. Γεννήθηκε στις 2 Αυγούστου 1868 και πέθανε τον 11 Ιανουαρίου 1923. (Ο Κωνσταντίνος Β΄, για όσους δεν γνωρίζουν, είναι ο σημερινός πρώην Κωνσταντίνος Γλύξμπουργκ).

 

Είχε θεωρηθεί και ήταν ένας από τους κύριους υπεύθυνους της καταστροφικής και συνάμα ντροπιαστικής ήττας του πολέμου του 1897. Τότε ήταν Διάδοχος του θρόνου, 29 χρονών και του είχε ανατεθεί η αρχιστρατηγία του πολέμου από τον τότε πρωθυπουργό Δηλιγιάννη.

Μετά τον πόλεμο του 1897, η τότε κυβέρνηση Θεοτόκη ανέθεσε στον Διάδοχο την αναδιοργάνωση του στρατεύματος. Γράφεται ότι το έργο του Διαδόχου ήταν πράγματι αξιόλογο. Γύρω του έδρασαν οι ικανοί αξιωματικοί Β. Δούσμανης, Ι. Μεταξάς, Ξ. Στρατηγός, Ι. Παπαβασιλείου κ.ά.

Στους Βαλκανικούς Πολέμους, ο Κωνσταντίνος, ο οποίος το 1912 ήταν 44 χρονών, ήταν πάλι αρχιστράτηγος, αλλά αυτή τη φορά πιο διαβασμένος και πιο «τυχερός». Θεωρήθηκε ο πρωτεργάτης, ο φυσικός ηγέτης των νικών του Ελληνικού Στρατού. Δοξάστηκε και υμνήθηκε όσο κανείς άλλος ανώτατος άρχων. Μετά τη δολοφονία του πατέρα του Γεωργίου Α΄, έγινε βασιλιάς τον Μάρτη του 1913.

Αυτός λοιπόν ο «δαφνοστεφανωμένος» βασιλιάς, με απαίτηση πάλι των ξένων, των Γάλλων κυρίως, εξορίστηκε από την Ελλάδα τον Ιούνιο του 1917. Το σύστημα, γέννημα και μέρος του οποίου ήταν και ο ίδιος, δεν τον ήθελε πλέον και τον απέβαλε.

Στη συνέχεια, άλλαξαν οι συνθήκες, επέστρεψε στην Ελλάδα, με δημοψήφισμα τον Δεκέμβριο του 1920 (πάντα της «μόδας» και είδος πλυντηρίου τα δημοψηφίσματα). Το 1922, μεσούσης της Μικρασιατικής καταστροφής, τον έδιωξαν και πάλι, για τους ίδιους λόγους.

Εγκαταστάθηκε στο Παλέρμο της Ιταλίας, όπου πέθανε βαριά άρρωστος  στις 11 Ιανουαρίου 1923 σε ηλικία 55 χρονών. Η σορός του ανακομίστηκε από το Παλέρμο στη Φλωρεντία. Το 1936, ο τότε βασιλιάς Γεώργιος ο Β΄, μετέφερε τα οστά του Κωνσταντίνου στους οικογενειακούς τάφους της δυναστείας στο Τατόϊ.

Στις πηγές της εποχής αναφέρεται ότι πάνδημος και κατά-συγκινημένος ο λαός συμμετείχε στην  τελετουργία. Ο ίδιος λαός στο όνομα του οποίου είχε εξοριστεί δυο φορές.

===============

 

 

ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΙ

Θα αρχίσω από τις βουλευτικές εκλογές, που έγιναν στις 16 Απριλίου 1895. Κι αυτό γιατί η αρχή της απελευθέρωσης, οι πρώτες απόπειρες, πηγαίνουν λίγα χρόνια πίσω από το 1912. (Αναφέρεται στους πρωθυπουργούς Θόδωρο Δεληγιάννη, το οποίον χαρακτηρίζει πρωθυπουργό του πολέμου του 1897, τον Δημήτριο Ράλλη, τον Αλέξανδρο Ζαΐμη).

Παρένθεση: Τον Οκτώβριο του έτους 1908, ο Δημήτριος Ράλλης επισκέφθηκε την κατεχόμενη τότε από τους Τούρκους Φιλιππιάδα. Διαβάζω ανταπόκριση από την εφημερίδα ¨ΗΠΕΙΡΟΣ»:

 «Ο κ. Ράλλης …. Εκ Πρεβέζης κατηυθύνθη εις Φιλιππιάδα ένθα εγένετο αυτώ ενθουσιώδης υποδοχή. Έξωθι της πόλεως προϋπήντησαν οι αντιπρόσωποι του Κομιτάτου, ο Αρχιερατικός Επίτροπος, ο Καϊμακάμης και επιτροπή της Κοινότητος, ακολουθούμενοι από πλήθος λαού, εν ατελευτήτοις ζητωκραυγαίς. Η συνοδεία κατέληξεν εις την λέσχην, οπόθεν απαιτήσει του λαού, ο κ. Ράλλης ωμίλησε προς το πλήθος. Ο κ. Ράλλης εις τον λόγον του ετόνισε την σημασίαν της συμβιώσεως των δύο λαών εν αγάπη και ομονοία. Ο στρατός παρουσίασεν όπλα. Κατά την άφιξιν εις την Μητρόπολιν ο αρχιερατικός Επίτροπος προσεφώνησεν από της εισόδου. Είτα ο κ. Ράλλης απέδωκε την επίσκεψιν προς τον Καϊμακάμην Φιλιππιάδος.

Την εσπέραν παρετέθη υπό της Κοινότητος τιμητικόν γεύμα, εις το οποίον παρεκάθησεν ο κ. Ράλλης μετά των συν αυτώ, ο Καϊμακάμης, τα Κομιτάτα Πρεβέζης και Φιλιππιάδος και οι συνοδεύοντες Τούρκοι αξιωματικοί. Ο Καϊμακάμης προέπιεν υπέρ υγείας του κ. Δ. Ράλλη, απήντησε δε ο αρχηγός ευχαριστών. Επηκολούθησαν προπόσεις εκ μέρους του Κομιτάτου, του στρατιωτικού Διοικητού και του Αρχιερατικού επιτρόπου».  

….

Οι επόμενες εκλογές που ενδιαφέρουν τη σημερινή εκδήλωσή μας είναι οι εκλογές της 28ης Νοεμβρίου 1910.

Σ’ αυτές τις εκλογές νικητής ήταν το Κόμμα των Φιλελευθέρων του Ελευθερίου Βενιζέλου, με 307 από τις 362 έδρες, ποσοστό εδρών 84,80%. Ο Βενιζέλος, ο αποκαλούμενος και Εθνάρχης, ήταν ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος την εποχή που απελευθερώθηκε η Φιλιππιάδα. Βασιλιάς ήταν ο Γεώργιος Α΄ και αρχιστράτηγος ο Διάδοχος Κωνσταντίνος.

….

Ήταν Πρωθυπουργός από τις 6 Οκτωβρίου 1910 μέχρι 25 Φεβρουαρίου 1915 και στη συνέχεια έγινε Πρωθυπουργός άλλες εφτά φορές.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποτιμήσει κανείς το έργο και τις συνέπειες του έργου μεγάλων προσωπικοτήτων, όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Η αποτίμηση, εννοείται ότι δεν έχει σχέση με το πρόσωπο, τις ιδέες του, τις καλές προθέσεις του, την εξυπνάδα του, αν είναι καλός άνθρωπος ή όχι κλπ. Όλοι είναι, όλοι είμαστε καλοί άνθρωποι.

Από τη στιγμή, που κάποιος αναλαμβάνει στα χέρια του τις τύχες και τη ζωή ενός λαού, η αποτίμηση έχει να κάνει αποκλειστικά με τα αποτελέσματα των ενεργειών κάθε προσωπικότητας, κάθε ηγέτη. Έχει να κάνει αποκλειστικά με την επίπτωση που είχαν οι πράξεις του στο λαό και την Πατρίδα.

 

….

Ο Βενιζέλος από τη μία πλευρά ανυψώνεται στα ουράνια κι από την άλλη χαρακτηρίζεται με απίθανα αρνητικά χαρακτηριστικά, που δεν είναι απαραίτητο να αναφέρω.

Μπορώ όμως να αναφέρω γεγονότα αδιαμφισβήτητα. Ήταν αποφασιστικός παράγοντας στην απελευθέρωση της περιοχής μας και του λεγόμενου διπλασιασμού της Ελλάδας. Όντως συνέβαλε τα μέγιστα στο να ξεφύγει λίγο η εξέλιξη της χώρας από την οθωμανική – κοτζαμπάσικη νοοτροπία και πρακτική.

Κέρδιζε εκλογές, έχανε εκλογές, πείσμωνε, αποχωρούσε, «αυτοεξοριζόταν», δήλωνε κατ’ επανάληψη ότι παραιτείται οριστικά και αμετάκλητα από την πολιτική, παρά τις δηλώσεις του ξαναγύριζε πάλι πίσω (σαν να λέμε σήμερα, για να σώσει την Πατρίδα από τους άλλους, τους κακούς), αναμείχθηκε μέχρι και σε απόπειρες ή και πραξικοπήματα, παρών ή απών ήθελε να έχει από τα προσκήνια ή τα παρασκήνια αποφασιστικό λόγο στις πολιτικές εξελίξεις, ήταν πιστός «εφαρμοστής» της πολιτικής των Άγγλων στην περιοχή, έστειλε τον ελληνικό στρατό στη Ρωσία, για να ενισχύσει την αντεπανάσταση κατά των μπολσεβίκων. Το αποτέλεσμα; Ο εχθρός του ελληνικού στρατού, δηλαδή το τότε νεαρό σοβιετικό κράτος, σε μια νύχτα έβαλαν τον ελληνισμό της Ρωσίας στα τρένα και τον έστειλαν στα βάθη της Ασίας, κοντά στην Κίνα.

Μέχρι την τελευταία στιγμή υποσχόταν στους Βούλγαρους ως δώρο τη Μακεδονία και τη Θράκη. Έγραφε ο ίδιος στο Βασιλιά: «Η παραχώρησις της Καβάλας (στους Βουλγάρους) είναι βεβαίως θυσία οδυνηροτάτη, αισθάνομαι δε αίσθημα βαθυτάτου ψυχικού άλγους εισηγούμενος αυτήν. Αλλά δεν διστάζω να την προτείνω, ευθύς ως λάβω υπ’ όψιν τίνα εθνικά ανταλλάγματα πρόκειται να εξασφαλισθώσι διά της θυσίας ταύτης…. Αλλ’ εάν ο ελληνικός ούτος πληθυσμός (Καβάλας-Δράμας) δύναται να υπολογισθή εις τριάκοντα χιλιάδας ψυχών, ο ελληνικός πληθυσμός του διεκδικουμένου παρ’ ημών τμήματος της Μικράς Ασίας ανέρχεται εις οκτακοσίας και πλέον χιλιάδας ψυχών, δηλαδή είναι ασφαλώς εικοσιπενταπλάσιος του παραχωρηθησομένου».  Τα σχόλια είναι δικά σας.

Δική του πολιτική ήταν η κατάληψη της Μικράς Ασίας, με την υποκίνηση βεβαίως των ξένων. Αποτέλεσμα; Η Μικρασιατική καταστροφή. Το “ξερίζωμα” του ελληνισμού από εκείνον τον χώρο, που ζούσε και μεγαλουργούσε χιλιετίες.

Για την περιοχή μας ήταν Εθνάρχης. Για τους Μικρασιάτες ήταν Εθνάρχης;

….

Για την μικρή τοπική ιστορία μας, αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα σημειώνω τα εξής:

Το Φλεβάρη του 1912 ο Βενιζέλος επισκέφτηκε τη Φιλιππιάδα για να συνεργαστεί με τον Αρχιστράτηγο Κωνσταντίνο [Το Στρατηγείο του Κωνσταντίνου ήταν μια μονοκατοικία δίπλα στο Δημαρχείο, που σώζεται μέχρι τις μέρες μας].

Διαβάζω από ανταπόκριση της εφημερίδας «ΠΑΤΡΙΣ»: «Η είσοδος του κ. Βενιζέλου εις την Φιλιππιάδα ήτο θριαμβευτική. Όλος ο πληθυσμός της πόλεως και των πέριξ χωρίων ήτο επί ποδός…Ο λαός υπεδέχθη τον κ. Πρωθυπουργόν με παρατεταμένας ζητωκραυγάς και χειροκροτήματα. .. Είδον χωρικούς Ηπειρώτας να κλαίουν από συγκίνησιν….Το όνομα Βενιζέλος …εξασκεί ιδιαιτέραν γοητείαν…Ένας γέρων πατριώτης, κάμνων τον σταυρόν του επί τη θέα του κ. Πρωθυπουργού, ανέκραξε «Νυν απολύεις τον δούλον σου δέσποτα». (Μπορεί ο γέρων να ήταν πάππος ή προπάππος κάποιου από εμάς).

Η ακριβώς ανάποδη εικόνα τώρα: Τρία περίπου χρόνια μετά, έγινε στη Φιλιππιάδα μία δοξολογία «επί τη διασώσει της Α.Μ. του Βασιλέως». Διαβάζω από την εφημερίδα «ΗΠΕΙΡΟΣ»: «Μετά το πέρας… μετέβημεν πάντες προπορευομένου του Αρχιερατικού Επιτρόπου και των Ιερέων εις τον τόπον του αναθέματος πλησίον της Ελληνικής Σχολής, όπου μετά την απαγγελθείσαν υπό του Αρχιερατικού Επιτρόπου κατάραν κατά του υπονομευτού του Ελληνικού Θρόνου και προδότου της Πατρίδος Ελευθερίου Βενιζέλου, Αρχαί και λαός εν εθνική αγανακτήσει έρριψαν κατ’ αυτού εν αυτώ τον λίθον του αναθέματος. Εν Φιλιππιάδι τη 21η Δ/βρίου 1916. Ο Δήμαρχος Φιλιππιάδος Στέφανος Τόκος». Μπορεί μεταξύ των αναθεματιζόντων να ήταν και ο γέρων πατριώτης…..

========================

ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Πάμε τώρα παρακάτω. Το δεύτερο σκέλος της ομιλίας μου αφορά τα διδάγματα που μπορούμε, αν θέλουμε, να αντλήσουμε από τη μελέτη της ιστορίας.

Από ιστορική ανάλυση για τον 2ο αιώνα π.χ. διαβάζω: «Έτσι λοιπόν οι μικροκαλλιεργητές και μικροτεχνίτες, οι άνθρωποι δηλαδή που άλλοτε αποτελούσαν το καύχημα της Ρώμης, καταλήξανε στην πρωτεύουσα, όπου, με μόνο εφόδιο τον τίτλο του Ρωμαίου πολίτη, ζούσαν σαν απόκληροι μέσα σε τρώγλες. Εκεί αποτελούσαν ένα πλήθος χωρίς εργασία και συνείδηση που έμεινε γνωστό στην ιστορία με το ταπεινωτικό όνομα όχλος. Έμαθαν με τον καιρό να ζουν από τις ελεημοσύνες των πλουσίων και από τις διανομές του κράτους. Η κυριότερη πηγή εισοδήματος ήταν η ψήφος τους που την πουλούσαν στους ισχυρούς… Η μεσαία τάξη εξαφανίζεται…… Όσοι μπόρεσαν να γλυτώσουν τον κλήρο τους, στο τέλος υποχρεώθηκαν να τον πουλήσουν μόνοι τους, γιατί η καλλιέργεια με τη δική τους εργασία δε συνέφερε πια….. Ξεπουλούσαν λοιπόν όσο – όσο τη γη τους και πολλοί απ’ αυτούς ζητούσαν εργασία στα κτήματα των πλουσίων ……

 Αλλά και ο ελεύθερος επαγγελματίας και ο τεχνίτης με το μικρό εργαστήρι είχε την ίδια τύχη. Και τα δικά του προϊόντα δεν μπορούσαν ν’ αντέξουν στο συναγωνισμό των μεγάλων εργαστηρίων, που με την εργασία των δούλων κατόρθωναν μεγάλο κέρδος με μικρό κόστος…(σήμερα θα λέγαμε με την εργασία των παράνομων μεταναστών).

Τα πλούτη αυτά τα μοιράστηκαν μεταξύ τους δυό ολιγάνθρωπες νέες τάξεις που αποτέλεσαν μια αληθινή ολιγαρχία του πλούτου. Οι τάξεις αυτές ήταν: οι Συγκλητικοί και οι Ιππείς. ……….Η ψήφος του λαού τους ήταν απαραίτητη….. Γι’ αυτό καταφύγανε στη μέθοδο της συστηματικής διαφθοράς του, με την εξαγορά των συνειδήσεων. Εκτός από τις ελεημοσύνες και τις συχνές δωρεές, είχαν ολόκληρες στρατιές φτωχών πολιτών κάτω από την προστασία τους, τούς πελάτες. Το παλιό τούτο όνομα το ξαναβρίσκομε τώρα με καινούρια σημασία: σημαίνει τους φτωχούς ελεύθερους πολίτες που είναι προσκολλημένοι στους ευγενείς με δεσμούς πολιτικής αφοσίωσης και με αντάλλαγμα τροφή και χρήματα. Η κοινή γνώμη μετρούσε την πολιτική δύναμη των ισχυρών αυτών ανθρώπων με τον αριθμό των πελατών….  Όπως αντιλαμβάνεστε, από τότε κρατάει το «πελατειακό σύστημα». Δεν το ανακάλυψαν οι σύγχρονοι Έλληνες πολιτικοί. Αυτοί απλά συνεχίζουν παντοιοτρόπως την εφαρμογή του.

Από ιστορική ανάλυση για τον 3ο μ.Χ. αιώνα, δηλαδή μετά από 500 χρόνια, διαβάζω: «Οι αγρότες εξαφανίζονται από την ύπαιθρο, το εμπόριο από τη θάλασσα, οι στρατιώτες από τα στρατόπεδο∙ κάθε τιμιότητα στις εμπορικές δοσοληψίες, κάθε δικαιοσύνη στα δικαστήρια, κάθε αλληλεγγύη στη φιλία, κάθε δεξιότητα στις τέχνες, κάθε κανόνας στα ήθη – όλα εξαφανίζονται».

Πάμε τώρα χίλια χρόνια μετά: τους 13ο-15ο αιώνες:

 «Με σειρά δωρεών και προνομίων το βυζαντινό κράτος της Νικαίας και των Παλαιολόγων, παρέδωσε σε μοναστήρια ή λαϊκούς γαιοκτήμονες – αριστοκράτες μεγάλες εκτάσεις γης…η πλειοψηφία των χωρικών που κατοικούν αυτές τις γαίες μεταμορφώνονται σε παροίκους, δηλαδή εξαρτημένους καλλιεργητές (κάτι λίγο καλύτερα από σκλάβοι)…

ο πάροικος πλήρωνε το «χορηγείον», αυτό που αργότερα οι τούρκοι το έκαναν «χαράτζι» (τόσο σύγχρονα είναι τα σημερινά χαράτσια…)….η οικονομική πίεση πάνω στους μικροϊδιοκτήτες είναι μεγάλη και μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξαφάνισή τους στη διάρκεια του 13ου-14ου αιώνα…».

Στις ιστορικές πηγές αναφέρεται δυναμική αντίσταση των χωρικών στο Δεσποτάτο της Ηπείρου κατά τον 13ο αιώνα.

Οι καταστάσεις αυτές ή και ακόμα χειρότερες έλαβαν χώρα κατ’ επανάληψη στους χρόνους, που προηγήθηκαν ημών και, τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών, εξακολουθούν και σήμερα με διάφορες σύγχρονες μορφές. Θα μπορούσα να σας αναφέρω πάρα πολλές παρόμοιες ιστορικές αναφορές στο διάβα των αιώνων. Αναφορές που αναδεικνύουν και καταδεικνύουν εκπληκτικά διδάγματα, επίκαιρα σήμερα.

Στην εφημερίδα «ΠΑΤΡΙΣ» της 4ης Νοεμβρίου 1912, δηλαδή λίγες ημέρες μετά την απελευθέρωση, δημοσιεύτηκε μία ανταπόκριση από την Φιλιππιάδα.

Διαβάζω: «Εμείς, μου έλεγεν ο ιερεύς της πόλης, ελευθερωθήκαμε δυο φορές. Ελευθερωθήκαμεν από τον ζυγόν των Τούρκων, ελευθερωθήκαμε και από την απαισίαν τυραννίαν των εντοπίων μπέηδων. Σήμερα γιορτάζουμε διπλή ανάσταση∙ την ανάσταση της φυλής μας και την ανάσταση του ανθρωπισμού μας».

Τα λόγια του ιερέα είναι εκπληκτικά. Μέσα σε λίγες απλές λέξεις συμπυκνώνει όλα όσα είχαν στο μυαλό τους οι συμπατριώτες μας, όλα όσα ποθούσαν.

Τι ζητούσαν οι πρόγονοί μας;

Μετά την απελευθέρωση, παράλληλα με την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού, δηλαδή την εθνική απελευθέρωσή τους, οι φτωχοί, οι καταπιεσμένοι, οι εκμεταλλευόμενοι από μουσουλμάνους και χριστιανούς, οι κολλήγοι, ξεσηκώθηκαν, αρνήθηκαν να αναγνωρίσουν τους τσιφλικάδες, μουσουλμάνους και χριστιανούς, ως ιδιοκτήτες της γης που καλλιεργούσαν. Αρνούνταν να καταβάλουν τους γεωργικούς φόρους, τα χαράτσια της εποχής.

 

Πίστεψαν ότι ήρθε η ώρα να απαλλαγούν από τις πιέσεις, τους διωγμούς, την οικονομική εκμετάλλευση και την εξαθλίωση, που υφίσταντο επί αιώνες από τους δυνάστες γαιοκτήμονες και τους λοιπούς ολιγάρχες. Γενικό ήταν το αίτημα για την απαλλοτρίωση των τσιφλικιών υπέρ των καλλιεργητών της γης.

Μπορούμε να φανταστούμε την κατάσταση των κολλήγων. Πίστευαν ότι με την εθνική απελευθέρωση θα έρχονταν και η οικονομική, κοινωνική απελευθέρωση. Αυτό που ο ιερέας είπε «ελευθερωθήκαμε και από την απαισίαν τυραννίαν των εντοπίων μπέηδων».

Όμως, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν έτσι. Οι φτωχοί πρόγονοί μας, είδαν απλά τη μία εξουσία να αντικαθίσταται από μία άλλη. Αντί να τους κυνηγούν οι τούρκοι χωροφύλακες, οι περιβόητοι τζοχατζαραίοι ή οι μπουλουκμπασήδες, τους κυνηγούσαν οι έλληνες χωροφύλακες.

Θα περνούσαν πολλά χρόνια, με μεγάλους ξεσηκωμούς, διώξεις, φυλακίσεις, ακόμα και νεκρούς, μέχρι να απαλλοτριωθούν τα τσιφλίκια και να δοθούν σε αυτούς που τα δικαιούνταν, δηλαδή σε αυτούς που τα καλλιεργούσαν. Στην περιοχή μας η γη άρχισε να παραχωρείται στους αγρότες μετά το 1920.

Έδωσαν στους φτωχούς αγρότες την κυριότητα της γης. Απελευθερώθηκαν, όμως, οικονομικά, όπως ζητούσαν και αγωνίζονταν γι’ αυτό;

Διαβάζω δημοσίευμα της 22ας Ιανουαρίου 1933[1] 

….Οι αγρόται της περιφερείας Φιλιππιάδος διατελούν υπό τον απεινή διωγμόν της Αγροτικής Τραπέζης. Παντού βασιλεύει το ίδιον πάντοτε πνεύμα του σαράφη και παντού ούτε επιείκεια, ούτε υποχώρησις, ούτε ορθολογισμός.

 

Τέλος, ένα δημοσίευμα της 14ης Ιανουαρίου 1934[2]

 

Τι και αν απεκατέστη κύριος εν τη γη ο γεωργός μας;

Τι και αν απεκατέστη εις τα δικαιώματά του ως αυτοκαλλιεργητής;

Το πράγμα δεν δύναται να έχη ουδεμίαν σημασίαν…..

 

Προσωπικά μπερδεύομαι με τις ιστορικές εικόνες. Είναι εικόνες του παρελθόντος; Του παρόντος; Του μέλλοντος;

 

Βέβαια, ουδείς τότε μπορούσε να φανταστεί ότι μετά από πολλές δεκαετίες θα έρχονταν η ώρα που η γη θα ανήκει στις τράπεζες και όχι στους αγρότες.

 

Η ιστορία επαναλαμβάνεται. Το μόνο που αλλάζει είναι τα μέσα, η μορφή και τα πρόσωπα.

 

Η αγροτική γη ήταν υποθηκευμένη στην Αγροτική Τράπεζα, η οποία, εξαγοράστηκε, γνωρίζετε πως, από την Τράπεζα Πειραιώς, της οποίας οι μετοχές έχουν περάσει στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, το οποίο ελέγχεται από τους ξένους. Να δούμε που θα καταλήξουν το επόμενο διάστημα…Πάντως τα τσιφλίκια επανέρχονται δυναμικά.

Οι Οθωμανοί, είχαν αναπτύξει ένα λεπτομερές σύστημα καταγραφής των οικονομικών και δημογραφικών δεδομένων, που συνέλεγαν από κάθε γωνία της αυτοκρατορίας. H καταγραφή των φορολογικών υποχρεώσεων των υπηκόων (tahrir) αποτέλεσε τη βάση αυτής της πολιτικής (σήμερα το λένε taxis, ηλεκτρονικό περιουσιολόγιο κλπ).

Στα φορολογικά κατάστιχα (tahrir defteri) καταγράφονταν τα πάντα.

Ενδεικτικά, μερικοί φόροι:

Φόρος αίματος (DEVSIRME): Γνωστότερο σήμερα ως  Παιδομάζωμα, αποτελούσε ένα από τους πιο σκληρούς φόρους, Χαράτσι (HARAC): ΑΒΑΡΙΖ: Ο έκτακτος φόρος που επιβαλλόταν σε περιόδους κρίσης (όπως είναι τα σημερινά χαράτσια, από τότε υπάρχει η ορολογία), Κτηνοτροφικός φόρος: Ο φόρος των προϊόντων, Φόρος Βιοτεχνίας: Κάθε προϊόν που προερχόταν από εργαστήρια μεταποίησης ή επεξεργασίας πρώτων υλών, όπως σιδεράδικα, τσαρουχάδικα, καποτάδες, αποτελούσε είδος φορολόγησης, Φόρος μετακίνησης: Όπως τα σημερινά διόδια, Φόρος στα καπνά (έχουμε και σήμερα), Φόρος της δεκάτης: Ο συγκεκριμένος φόρος αντιστοιχούσε στο ένα δέκατο της αγροτικής παραγωγής.

Από το 15ο αιώνα, μεγάλες ομάδες κρατικών προσόδων υπενοικιάζονταν από την κεντρική οθωμανική διοίκηση σε ιδιώτες. Oι ιδιώτες αυτοί (οι multezim-ιδες) αγόραζαν σε δημοπρασίες από το κράτος  τους φόρους και αναλάμβαναν την υποχρέωση να αποδώσουν στο κράτος ένα προσυμφωνημένο χρηματικό ποσό. Όποιος έχει διαβάσει το «Ιμαρέτ» του Γιάννη Καλπούζου γνωρίζει καλά αυτό το καθεστώς. Γνωρίζει καλά την βαρβαρότητά του.

Προσέξτε τώρα πως η ιστορία έχει συνέχεια: Σε νόμο του έτους 1871, επαναλαμβάνω του 1871, δηλαδή 170 χρόνια πριν από σήμερα, Βασιλιάς ήταν ο Γεώργιος Α΄, Υπουργός Δικαιοσύνης ο Αλέξανδρος Κουμουνδούρος, προβλέπονταν τα εξής:

 

«Επιτρέπεται εις τον υπουργόν των Οικονομικών να παραχωρή διά δημοπρασίας και επί αμοιβή ουχί ανωτέρα των 10% εις τραπεζίτας ή εργολάβους την είσπραξιν των φόρων».

Μία μαρτυρία για την φορολογία 100 χρόνια μετά τον Αλή Πασά[3] και 124 χρόνια πριν από σήμερα (Στην περιοχή μας το 1890. Ήταν ακόμη υπό Οθωμανική κατοχή):

Και επειδή ο λόγος περί φόρων αναφέρω ημίν ότι η κυβέρνησις ευρισκομένη εις οικονομικάς στενοχωρίας απεφάσισε να τετραπλασιάση από του προσεχούς Μαΐου τους κτηματικούς φόρους (βεργί) – σήμερα είναι ο ΕΝΦΙΑ. Εννοείται οίκοθεν ότι το μέτρον τούτο θα επιφέρη κατά την εφαρμογήν αυτού πλείστας όσας καταπιέσεις, διότι ο λαός δεν δύναται να πληρώση τον ήδη υπάρχοντα κτηματικόν φόρον, πολύ περισσότερον να δώση με ευκολίαν το τετραπλούν αυτού. Ανάγκη όμως να δώσωμεν μίαν διασάφησιν, διότι ο ακούων κτηματικός φόρος θα υποθέτη ίσως ότι πρόκειται περί σπουδαίων κτημάτων. Αληθώς, κτηματικώς φόρος τούτο σημαίνει, αλλά κτήματα εν Ηπείρω φέροντα εισοδήματα, ολίγιστα είνε, ο δε πλείστος κτηματικός φόρος προέρχεται από τας οικίας, τας καλύβας και τους αγρούς.

 

Ο δε φόρος των επιτηδευμάτων κατά την νέαν διακανόνισιν αυτού εγένετο πολλαπλάσιος, ούτω π.χ. ράπτης τις, ο οποίος επλήρωνε 45 γρ. με την νέαν διακανόνισιν επεβαρύνθη με 150 γρ. άλλος, ο οποίος επλήρωνε μέχρι τούδε 87 γρ. ήδη θα πληρώνει 250 γρ. Το μέτρον τούτο, μόλις τεθή εις εφαρμογήν θα οδηγήσει τους επαγγελματίας όλους εις τα φυλακάς, διότι εκτός ισαρίθμων τινών, οι οποίοι μετρούνται εις τα δάκτυλα, οι άλλοι μετά δυσκολίας κατώρθουν να πληρώσωσι τον ήδη υπάρχοντα φόρον.

 

Η περιγραφή, το επαναλαμβάνω, αφορά 124 χρόνια πριν από σήμερα. Είναι όμως σαν να διαβάζεις δημοσιεύματα σε σημερινές εφημερίδες. Αν αλλάξουμε λίγο τη γλώσσα, πιο δημοτική, μπορούμε να τα δημοσιεύσουμε σήμερα για τις σημερινές συνθήκες, σήμερα που, για μία ακόμα φορά, «η κυβέρνησις ευρίσκεται εις οικονομικάς στενοχωρίας».

 

Το πρώτο κείμενο αλιεύθηκε από οικονομικό βιβλίο εκδόσεως έτους 1901, δηλαδή 113 χρόνια πριν, και έχει ως ακολούθως:

 «Η Ελλάς πόρρω απέχει εισέτι των αρχών, ας άλλα έθνη ανεγνώρισαν και παρεδέχθησαν, ως προς τα φορολογικά και τα δημοσιονομικά ζητήματα…το σύστημα της εισπράξεως του φόρου επιτηδεύματος είναι εν των ατελεστέρων σημείων των οικονομικών της Ελλάδος… ενώ η βάσις και η βεβαίωσις του φόρου τούτου είναι πολλώ πλημμελεστέρα, διότι μεθ’ όλας τας εμπειρικώς γενομένας κατά καιρούς τροποποιήσεις, ούτος πολύ απέχει της δικαίας και ίσης φορολογίας του πραγματικού εισοδήματος των επιτηδευματιών και στερείται της ακριβείας και της τάξεως, ην καθιέρωσαν εν άλλαις χώραις…

Εξακολουθεί η επί σειράν ετών δημιουργηθείσα πράγματι αθλία κατάστασις της ημετέρας δημοσιονομίας, της οποίας αδύνατον να ελπίση τις την διόρθωσιν δια της συνήθους πορείας των πραγμάτων».

 

Το δεύτερο κείμενο αλιεύθηκε από ομιλία Υπουργού Οικονομικών στη Βουλή:

 «Ημείς, κύριοι, αναλάβομεν την Κυβέρνησιν της χώρας εν τω μέσω οικονομικής του Κράτους καταστάσεως σχεδόν απελπιστικής και δη υπό την επιτακτικήν εντολήν του Ελληνικού λαού, ίνα καταβάλωμεν πάσαν ειλικρινή προσπάθειαν προς βελτίωσιν αυτής….

Ότι πρόκειται περί νέου όλως προϋπολογισμού τούτου θα καταστήση εμφανέστερόν πως βραχεία ανασκόπησις του οικονομικού ημών παρελθόντος (Ο κ. Υπουργός εισέρχεται εις πολλάς λεπτομερείας της μέχρι τούδε οικονομικής διαχειρίσεως του Κράτους, εξετάζει τα αποτελέσματα των διαφόρων απολογισμών και ανευρίσκει τα μεγάλα αυτών ελλείμματα. Δια την κάλυψιν και τούτων και άλλων προγενεστέρων ελλειμμάτων ανερχομένων εν όλω εις πολλάς δεκάδας εκατομμυρίων, υποδεικνύει την ανάγκην της συνομολογήσεως δανείου, διότι αδύνατον ποτέ να κατορθωθή αύτη διά των συνήθων προσόδων του Κράτους).

Η κατάστασις αύτη παρατεινομένη εγκυμονεί δι’ ημάς ου μόνον οικονομικούς, αλλά και πολιτικούς και εθνικούς κινδύνους μεγάλους…. Πρέπει να έχωμεν προ παντός ακριβή γνώσιν της παρούσης οικονομικής του Κράτους καταστάσεως, ης άνευ αδύνατον να λάβωμεν τα προσήκοντα μέτρα προς βελτίωσιν αυτής. Έχομεν ανάγκην του απλέτου φωτός της αληθείας, υφ’ ό και μόνον δυνάμεθα να επανέλθωμεν εις την οδόν της σωτηρίας, ης προ πολλού ήδη έχομεν παρεκκλίνει…[Πως λένε σήμερα, θα χυθεί άπλετο φως…]

Αλλ’ έχομεν και άλλας αιτίας του κακού, οίτινες πρέπει να αρθώσιν ωσαύτως, όπως επέλθει ούτω πλήρης και τελεία εξυγίανσις των δημοσίων οικονομικών… Η πρώτη πληγή του κακού είνε η των συντάξεων, αίτινες από πολλού ήδη έχωσι καταστή αληθής πληγή διά τον προϋπολογισμόν του Κράτους.

[Όσοι εδώ μέσα είναι συνταξιούχοι, μαθαίνουν ότι οι συνταξιούχοι είναι  η πληγή του κακού από συστάσεως του Ελληνικού κράτους. Τόση κακία οι συνταξιούχοι. Από την άλλη, μια ζωή πετσοκόβουν τις συντάξεις και πάλι η πληγή δεν κλείνει, αντίθετα κακοφορμίζει. Κάτι δεν πάει καλά…].

 

Ο προϋπολογισμός ούτος είνε καθ’ ημάς εκείνος τον οποίο ο Ελληνικός λαός ηξίωσε παρ’ ημών και διά του οποίου δυνάμεθα να εμπνεύσομεν εις τους πάντας την πεποίθησιν ότι απεφασίσαμεν πλέον οριστικόν διαζύγιον από του παρελθόντος και να εγκαινιάσωμεν παρ’ ημίν νέον οικονομικόν βίον….

Και επί τέλους, εάν έχωμεν αισιοδοξίαν τινά, εάν εμφορούμενοι ταύτης προέβημεν εις την σύνταξιν και υποβολήν του προκειμένου προϋπολογισμού, ομολογούμεν ότι την τοιαύτην αισιοδοξίαν εμπνέει εις ημάς η πεποίθησις, ην έχομεν επί την φιλοπατρίαν του Ελληνικού λαού, όστις, προκειμένου ν’ αποφύγη τον επικρεμάμενον νυν εις αυτόν οικονομικόν και τους μέλλοντας να επακολουθήσωσι πολιτικούς και Εθνικούς κινδύνους, θα υποβληθή προθύμως και αγογγύστως εις τας νέας ταύτας θυσίας, εις ας καλεί αυτόν η Πατρίς».

 

Υπουργός Οικονομικών Αθανάσιος Ευταξίας, ακριβώς εκατό πέντε χρόνια πριν, τον Δεκέμβριο του 1909, στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού του έτους 1910 (Κυβέρνηση Κυριακούλη  Μαυρομιχάλη).

 

Το επόμενο κείμενο αλιεύθηκε το 1917 από ομιλία Υπουργού Οικονομικών Καφαντάρη στη Βουλή κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού και νέων φορολογικών νόμων στη Βουλή:

 

«Τερματίζων την επί του υποβληθέντος προϋπολογισμού και των νέων φορολογικών νομοσχεδίων αγόρευσίν του ο υπουργός των Οικονομικών κ. Καφαντάρης εις την Βουλήν είπεν τα εξής, αφού ομολόγησεν ότι αι επιβαλλόμεναι φορολογίαι είνε βαρύταται, ισοδυναμούσαι με το εν τέταρτον σχεδόν των εσόδων ενός εργαζόμενου έλληνος πολίτου: Η οδός εντούτοις αυτή (των φορολογιών) της οικονομικής πολιτικής είνε η μόνη ήτις θα οδηγήση την χώραν εις την οικονομικήν εξυγίανσιν…Αυτό είναι το οικονομικόν μας πρόγραμμα. Η κυβέρνησις έχει την συναίσθησιν ότι εξεπλήρωσε το καθήκον της» («ΗΠΕΙΡΟΣ», 07/06/1927).

 

Σε λίγες μέρες θα ακούσουμε διάφορες ομιλίες στη Βουλή με αφορμή τον νέο προϋπολογισμό για το 2014. Αξίζει να συγκρίνουμε τα κείμενα που μόλις σας διάβασα με αυτές που θα ακούσουμε σήμερα. Θα είναι ακριβώς τα ίδια λόγια, τα ίδια αίολα επιχειρήματα, οι ίδιες ψεύτικες δικαιολογίες. Εύκολα θα οδηγηθούμε στη διαπίστωση ότι κάτι άλλο συμβαίνει διαχρονικά και όχι όσα επί δεκαετίες λένε.

 

Αξίζει, στο ίδιο σκέλος, να ειπωθούν και λίγα λόγια για τα περίφημα δάνεια, που παίρνουν και κατασπαταλούν οι Έλληνες κυβερνήτες από γεννήσεως του Ελληνικού κράτους για να λένε χυδαία μετά ότι τα έφαγε ο άπληστος και διεφθαρμένος λαός:

 

«Ο οικονομικός έλεγχος είνε χαφιές διεθνής και επί του εξοπλισμού και της ασφαλείας και των σχεδίων αμύνης και οργανώσεως της χώρας κλπ. Διότι η Ελλάς αδυνατεί να λησμονήση παρά τα ψεύδη και τας αναξιοπρεπείας των ραγιάδων πολιτικών, οι οποίοι την διοικούν… Η Ελλάς δεν δύναται να λησμονήση, παρά την δουλικότητα των αναξίων πολιτικών και κυβερνητών της, οι οποίοι την παρουσιάζουν… ήδη ως χώρα δούλων, αναξίων του ονόματος πολιτών, ελευθέρου και με συνείδησιν και μνήμην εθνικήν Κράτους….Ούτε υπάρχει ανόητος Έλλην να δίδη ελαχίστην σημασίαν εις τους μωρώς διαγγελλομένους θριάμβους ….Δάνειον θα μας δώσουν οι ξένοι αντεροβγάλτηδες εκμεταλλευταί της ελληνικής χώρας μόνον όταν εννοήσουν ότι μας τοκίζουν ασφαλώς  με ωφελήματα δι’ εαυτούς, εκατόν τοις εκατόν. Το δάνειον ούτε η δουλική ικεσία… ούτε το ποδογλύψιμον των οικονομικών μαγείρων των ξένων κρατών … θα μας το παράσχη. Το δάνειον θα δοθή, αφού επί τρεις – τέσσαρας γενεάς σκλάβοι οι έλληνες θα πληρώνομεν ίσως και φόρον του χώματος του τάφου μας, όπου θα μας οδηγήση η αγωνία της καθημερινής ζωής!….Αυτά είνε, εις εικόνα τραγικώς αληθινήν, τα κλέη και οι νέοι θρίαμβοι με τους οποίους οι πολιτικοί της Οικουμενικής (κυβέρνησης) τείνουν να καταντήσουν την Ελλάδα οικουμενικόν διεθνές σκεύος, από χειρός εις χείρα μεταπωλουμένον, εφ’ όσον κάτι έχει ακόμη να της κλέψουν οι ξένοι».

 

Πότε γράφηκε αυτό το κείμενο; 87 χρόνια πριν. Το έτος 1927. Θα μπορούσε να γραφεί ακριβώς το ίδιο και για το σήμερα.

Το επόμενο κείμενο αλιεύθηκε από εφημερίδα εκδόσεως έτους 1898 και έχει ως ακολούθως:

 «Οι πολιτευόμενοι ημών καταγίνονται πώς να διορίσουν τον δείνα και να παύσουν τον τάδε, πώς να γίνουν βουλευταί, πώς να γίνουν υπουργοί και κορέσωσιν την προσωπικήν αυτών φιλοδοξίαν, πώς να κατορθώσωσι να μείνωσιν εις την εξουσίαν και τίποτε περισσότερον. Δια το κράτος; Δια το έθνος; Δεν βαριέσαι. Έτσι  το βρήκαν και έτσι το αφίνουν. Τι τους μέλει· σήμερον είνε, αύριον δεν είνε. Τοιουτοτρόπως όλα θα βαδίζωσι στραβά και θα βαδίζωσιν τις οίδεν έως πότε.

Αναμόρφωσις, μεταρρύθμισις και τόσα άλλα τα οποία λέγονται ότι θα γίνουν ως διδάγματα δήθεν των παθημάτων… είναι όνειρα έωλα και απραγματοποίητα, εάν εν τω μεταξύ ο λαός συναισθανόμενος τα εκ της τοιαύτης καταστάσεως μέλλοντα να επακολουθήσωσι δεινά δεν επιβάλη την ισχύν του και την θέλησίν του προς βελτίωσιν της υπαρχούσης διαφθοράς».

 

Θα ελαφρύνω λίγο την ομιλία μου με ένα κείμενο του 1928:

«…Ορισμένα τινά Ελληνικά θήλεα ζητούν να δοθή ψήφος εις τας γυναίκας. Σχετικώς με το ίδιον τούτο θέμα διαπρεπέστατος επιστήμων είχεν άλλοτε αναπτύξει από του βήματος της Βουλής το επιστημονικώς πασίγνωστον, άλλως τε, γεγονός ότι παν θήλυ διατελεί εις ανισόρροπον και έξαλλον πνευματικήν κατάστασιν ωρισμένας ημέρας εκάστου μηνός… Νεώτεραι και ακριβέστεραι έρευναι καταδείκνυσιν ότι ου μόνον ωρισμένας ημέρας, αλλά δι’ όλου του μηνός τελούσιν άπαντα τα θήλεα εις πνευματικήν και συναισθηματικήν ανισορροπίαν, τινά δε μετρίαν, τα πλείστα δε σφοδροτάτην και ακατάσχετον, άτε και παντοιοτρόπως εκδηλουμένων και κλιμακουμένων συν τω χρόνω… Επειδή εν τούτοις αι ημέραι αύται, δεν συμπίπτουν ως προς όλα τα θήλεα, είναι αδύνατον να ευρεθή ημέρα πνευματικής ισορροπίας και ψυχικής γαλήνης όλων των θηλέων, ώστε την ευτυχή εκείνην ημέραν να ορίζονται αι εκάστοτε εκλογαί. Η γυναικεία συνεπώς ψήφος είναι πράγμα επικίνδυνον, άρα αποκρουστέον». (Εφημερίδα «Νέα Ημέρα», 20 Μαρτίου 1928).

Το κείμενο που μόλις διάβασα, επιβεβαιώνει την ιστορική διαπίστωση – δίδαγμα ότι η ιστορία προχωράει με την ανυπακοή και όχι με την υπακοή.

Αν δεν υπήρχε η ανυπακοή των γυναικών, ακόμα θα επικρατούσαν οι προηγούμενες αντιλήψεις. Και προσέξτε: δεν ήταν αντιλήψεις τυχαίων, ιδιόρρυθμων ανθρώπων. Ήταν οι κυρίαρχες αντιλήψεις, που τεκμηρίωναν επιστημονικά εξέχοντες επιστήμονες της τότε εποχής.

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

….

Κάθε παρόν είναι παρελθόν, σε σχέση με το μέλλον. Για το λόγο αυτό, το παρόν, το εκάστοτε παρόν, πρέπει να αξιοποιεί το παρελθόν για να δημιουργήσει ένα νέο παρόν. Διαφορετικά, θα συμβαίνει αυτό που με άλλα λόγια αναφέρθηκε ήδη: Θα έχει κανείς την παραμορφωτική αντίληψη ότι ανακαλύπτει για πρώτη φορά τον κόσμο, ότι όλα συμβαίνουν στον εκάστοτε παρόντα χρόνο για πρώτη φορά.

….

Είναι μία από τις πλέον μακραίωνες η ελληνική ιστορία. Είναι γεμάτη από ηρωϊκά μεγαλεία και υψηλά, παγκόσμιας, πανανθρώπινης εμβέλειας πνευματικά, πολιτιστικά επιτεύγματα. Ταυτόχρονα είναι πλούσια σε εμφύλιους πολέμους και διχασμούς, σε διώξεις και δολοφονίες αντιπάλων των εκάστοτε κρατούντων και άλλα «μελανά σημεία».

….

Σε σχέση με τη σημερινή εκδήλωσή μας, θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα των νικηφόρων Βαλκανικών Πολέμων, που τιμούμε σήμερα, είχε πίσω της: α) την πτώχευση του 1893 επί Χαριλάου Τρικούπη, β) την ήττα του πολέμου με την Τουρκία του 1897 και γ) και τον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο του 1898, ο οποίος έπαιρνε όλα τα έσοδα από το χαρτόσημο, τα τελωνεία και τα μονοπώλια για να πληρωθούν τα τότε δάνεια. Αυτή η Ελλάδα, της ήττας, της φτώχειας και της ταπείνωσης, μεγαλούργησε στους Βαλκανικούς Πολέμους και στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Γιατί;

Η ίδια μεγαλουργούσα Ελλάδα, λίγο μετά, υπέστη την Μικρασιατική Καταστροφή. Γιατί;

Εννοείται ότι δεν θα δώσω απαντήσεις.

Απλά θα αναφέρω ορισμένες διαπιστώσεις, σύμφωνα με όσα προανέφερα:

«Η υπερχρέωση της χώρας, από τον καιρό ακόμα που δεν είχε αναγνωριστεί, δεν είχε συγκροτηθεί σε οργανωμένο κράτος, δεν έγινε γιατί δεν επαρκούσε ο παραγόμενος πλούτος για τις ανάγκες της κοινωνίας ή λόγω μιας υπέρμετρης αναπτυξιακής προσπάθειας, αλλά για λόγους λεηλασίας αυτού του τεράστιου πλούτου.

Για τη λεηλασία ενός τεράστιου πλούτου που έφτανε και παραέφτανε, φτάνει και παραφτάνει να ζήσουν και να ζήσουν καλά όλοι.

 

Σε κάθε περίπτωση είναι απολύτως ψευδές ότι οι Έλληνες ζούσαν υπεράνω των δυνατοτήτων τους ή ότι το χρέος δεν ήταν διαχειρίσιμο λόγω μιας αντικειμενικά αναπόφευκτης φτώχειας».

Αν το δούμε από αυτή την οπτική, θα μπορέσουμε να ξαναδούμε, έννοιες, όπως Πατρίδα, Εθνική Κυριαρχία, Οικονομική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κατοχή και να τους δώσουμε το περιεχόμενο που πράγματι έχουν σήμερα και να μην τις βλέπουμε με τα κριτήρια περασμένων αιώνων.

Τι σημαίνει σήμερα Εθνική Κυριαρχία; Σημαίνει να μην έχουμε στα χώματά μας ξένο στρατό κατοχής;

Έκανα μία απόπειρα να διευρύνω τα όρια, να επεκτείνω το νόημα της σημερινής εκδήλωσης και να φωτίσω, όσο αυτό είναι δυνατό, τα διδάγματα, που μπορούμε να αντλήσουμε από τη μελέτη της ιστορίας. Σε σας εναπόκειται η αξιολόγηση αυτής της μικρής απόπειρας.

Επισημαίνοντας άλλη μια φορά, ότι η επίσημη ιστορία κάθε εποχής, γράφεται από τους νικητές κάθε εποχής, και όχι μόνο γράφεται, αλλά ακόμα χειρότερα «χτίζεται»,

κλείνω (και πάλι) με τους στίχους του Γκαίτε:

 «Όποιος την ιστορία του την ίδια δεν ξέρει,

το πώς και το γιατί εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια,

στης αμάθειας το σκοτάδι μένει

και ζει μονάχα απ’ τη μια (μέρα) στην άλλη μέρα».     


[1] ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ, 22/01/1933

[2] ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ, 14/01/1934

[3] ΗΠΕΙΡΟΣ, 17/03/1900

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)