Επιμέλεια: Ντόρα Βλάρα

Θρύλοι και παραδόσεις του χωριού Αμπέλια Αμμοτόπου από τον Εκπολιτιστικό Σύλλογο η «Αγία Παρασκευή»

Στο λόφο  Γκελπερίνα του Ξηροβουνίου, λίγο πριν ξεκινήσουν τα πρώτα σπίτια του οικισμού Αμπέλια (Αμμοτόπου), βρίσκεται το μικρό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής.

Πόλος έλξης για πολλούς επισκέπτες, κυρίως ανήμερα της γιορτής, της Αγίας Παρασκευής στις 26 Ιουλίου, όπου πιστοί καταφθάνουν για να πάρουν το Αγιασμένο νερό που τρέχει στο σπήλαιο, δίπλα στην εκκλησία.

Υιοθετώντας το γνωστό ρητό «για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι», ζητήσαμε από τον παππά του χωριού Χρήστο Μητροπάνο, τον οποίο και ευχαριστούμε ιδιαίτερα, να μας δανείσει ένα βιβλίο από τη βιβλιοθήκη του με πληροφορίες για την εκκλησία και την παράδοση που την «αγκαλιάζει».

Σας παραθέτουμε λοιπόν αποσπάσματα από το εν λόγω βιβλίο, αλλά και επιπλέον πληροφορίες που συλλέξαμε σχετικά με την εκκλησία και το σπήλαιο της Αγίας Παρασκευής…

 

Όλοι γνωρίζουμε λίγο πολύ την παράδοση που αναφέρεται στο σπήλαιο της Αγίας Παρασκευής, όμως σε μερικά σημεία υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Στο βιβλίο «Θρύλοι και Παραδόσεις του Τόπου μας- Το σπήλαιο της Αγίας Παρασκευής», το οποίο δημιούργησε ο Σύλλογος Αμπελίων- Αμμοτόπου «Αγία Παρασκευή» (Άρτα, 1986), στα πλαίσια των πολιτιστικών δραστηριοτήτων του, μιλάει για όλες τις εκδοχές…

Αποτελεί γενική άποψη ότι η σπηλιά της Αγίας Παρασκευής, αποτελούσε κατοικία κάποιου δράκου, εξ’ ου και «δρακότρυπα». Η σπηλιά επικοινωνεί υπόγεια, με μια άλλη τρύπα που βρίσκεται στο χωριό Γρίμποβο, η οποία πιθανώς να είναι η άλλη έξοδος ή είσοδος τους βασιλείου του περήφανου «δράκου».

-Η παράδοση αναφέρει ότι τρεις παππάδες που επιχείρησαν να περάσουν από τη σπηλιά χάθηκαν και δεν ξαναγύρισαν.-

Την εποχή που ζούσε ο δράκος, γινόταν κάθε χρόνο πανηγύρι στην εκκλησία της Παναγίας του Χανοπούλου.

Μετά το τέλος της λειτουργίας στήνανε γλέντι και χορό στη μάντρα της εκκλησίας. Τη μέρα αυτή ο δράκος έπαιρνε την όψη ανθρώπου και πήγαινε στο πανηγύρι. Παρακολουθούσε τα κορίτσια στο χορό για να διαλέξει την ομορφότερη και να σταθεί δίπλα της. Κάποια στιγμή την άρπαζε και την πήγαινε στη μία από τις δύο τρύπες του.

Μετά από αυτό το πανηγύρι χάλαγε αφού ο πανικός και η αναταραχή για το χαμό του κοριτσιού απλωνόταν παντού, ώσπου έπειτα από μερικά χρόνια οι χωρικοί έπαψαν να πανηγυρίζουν.

Έτσι παρουσιάστηκε η Αγία Παρασκευή σε μερικούς από τους χωρικούς και αφού έμαθε το λόγο που σταμάτησαν τη γιορτή τους προέτρεψε να διοργανώσουν ξανά το πανηγύρι, βεβαιώνοντάς τους ότι το κακό θα σταματήσει.

Την επόμενη χρονιά λοιπόν οι κάτοικοι του χωριού έκαναν ξανά το πανηγύρι, στο χορό όμως βγήκε και ο δράκος, όπως πάντα με τη μορφή κάποιου νέου. Πήγε και πιάστηκε από μια πανέμορφη κοπέλα και της έσφιξε το χέρι.

Η κοπέλα αντιδρώντας του έσφιξε και αυτή το χέρι. Ξανασφίγγει πιο δυνατά ο δράκος, ξανασγίγγει και η κοπέλα ακόμη πιο δυνατά… Αγριεμένος ο δράκος βάζει όλη τη δύναμή του, όμως η κοπέλα δεν έδειξε κανένα φόβο, που δεν ήταν άλλη από την Αγία Παρασκευή, η οποία έβαλε κι εκείνη όλη τη δύναμή της και ανταπέδωσε…

Κατάλαβε τότε ο δράκος ότι η κοπέλα αυτή δεν είναι από τις συνηθισμένες και έτρεξε να φύγει. Η Αγία Παρασκευή όμως τον κυνήγησε με σκοπό να τον σκοτώσει.

Από αυτό το σημείο αρχίζουν οι διαφορετικές οπτικές για το τέλος του Θρύλου…

Η πρώτη λέει πως ο δράκος κυνηγημένος πέρασε το υπόγειο πέρασμα και βγήκε στο μέρος του Γριμπόβου όπου τον πρόλαβε η Αγία και τον σκότωσε. Αναφέρεται δε ότι στο μέρος της σπηλιάς του Γριμπόβου υπάρχουν απολιθωμένα σχήματα των σωματικών μελών του.

Η δεύτερη άποψη αναφέρει ότι ο δράκος μπήκε από το πέρασμα του Γριμπόβου και βγήκε στο σημερινό εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, όπου τον πρόλαβε και αφού του έκοψε τα γεννητικά του όργανα, τον σκότωσε.

Η ίδια άποψη εδραιώνεται με την παράδοση ότι κάθε χρόνο στη γιορτή της Αγίας Παρασκευής από όταν αρχίζει ο εσπερινός μέχρι το τέλος της λειτουργίας, και μόνο τότε, στάζει αγιασμένο νερό από ένα σημείο που απεικονίζει τα γεννητικά όργανα του δράκου.   

Η τρίτη άποψη προσπαθεί να συμβιβάσει τις άλλες δύο λέγοντας πως ο δράκος μπήκε στη σπηλιά από το μέρος της σημερινής εκκλησίας και αφού τον πρόφθασε η Αγία έγινε συμπλοκή του αφαίρεσε τα γεννητικά όργανα και τραυματισμένος ο δράκος κυνηγημένος φθάνει στο Γρίμποβο, όπου η Αγία του δίνει το τελειωτικό χτύπημα.

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 4.0/5 (1 vote cast)
Το Σπήλαιο της Αγίας Παρασκευής…, 4.0 out of 5 based on 1 rating